Íslenska ríkið hefur þegar viðurkennt að íslensk lög fullnægi ekki skuldbindingunni sem Ísland tók á sig við gerð EES-samningsins. Alþingi ber að horfast í augu við það og leysa vandann með skýrum íslenskum lögum.

Auðvitað rúmast ekki öll utanríkisstefna Íslands í einni ræðu en ráðherrann kaus sjálf að gera stöðu smáríkja í ótryggum heimi að leiðarstefi sínu. 

Stjórnhæfi flokks felst ekki aðeins í því að koma fólki í ráðherrastóla. Það krefst gagnsæis við töku ákvarðana sem varða stjórnskipulega ábyrgð, trúverðugleika við miðlun upplýsinga. 

Viðreisn hefur misst málið, Flokkur fólksins samheldnina og Samfylkingin frumkvæðið. Eftir situr ríkisstjórn án sameiginlegs erindis.

Við fórum nokkur úr MR-64-hópnum til smábæjarins Pizzo á strönd Kalabríu föstudaginn 25. september það rigni en stytti fljótt upp. Hér eru þrjár myndskreyttar minningar.

Alþingi Íslendinga er þannig í hers höndum þegar forsætisráðherra og utanríkisráðherra leggja áherslu á frið, mannréttindi og virðingu í samskiptum þjóða í New York.

Kjarni bókarinnar er miklu óþægilegri: Hvað gerist ef Rússar gera takmarkaða innrás í NATO-ríki og telja sig geta skapað næga óvissu innan bandalagsins til þess að það hiki við að svara?

Hæstiréttur hefur þó ekki með þessum dómi tekið afstöðu til stjórnskipulegs gildis frumvarpsins um bókun 35. Dómurinn sýnir hins vegar að hér er ekki verið að skapa ný EES-réttindi.

Töfralíf í Calabríu.

Stúdentar frá Menntaskólanum í Reykjavík 1964 í árlegri ferð.

Smáríki ræður hvorki stærð sinni né hnattstöðu. Það getur hins vegar ráðið hvernig það nýtir stöðu sína og hvaða ábyrgð það axlar.

Þetta er ekki aðeins farsæl niðurstaða fyrir nágranna okkar og vini í vestri heldur einnig fyrir okkur bæði með hliðsjón af öryggi þjóðarinnar og geópólitískri stöðu.

Atburðirnir í Brussel og Strassborg þessa viku minna á þetta valdajafnvægi. Forseti framkvæmdastjórnarinnar getur kastað fram stórum hugmyndum og gefið pólitísk fyrirheit. Ríkisstjórnirnar ákveða hvað verður úr þeim.

Frá íslenskum sjónarhóli er þetta ef til vill athyglisverðast: Náin tengsl við Evrópu og aðild að Evrópusambandinu eru ekki eitt og hið sama.

Það er einmitt á þessu sviði sem evrópskt samstarf í öryggismálum hefur mest gildi fyrir okkur Íslendinga. Í ræðu von der Leyen er opnað fyrir formlega aðild að því fyrir ríki utan sambandsins sem fellur vel að niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar hér.

Atvikin við Danmörku og Litháen minna á meginboðskap bókar Carlos Masala: Rússar þurfa ekki að hefja allsherjarstríð til að láta reyna á vilja og samstöðu NATO.

Í samræmi við þörfina á að sanna eigið ágæti á kostnað annarra taldi ÞKG það til sérstakrar skammar hvernig forveri hennar Gunnar Bragi Sveinsson hefði staðið að verki í mars 2015.

Hér er lagt út af stuttri frásögn íslenskra ferðamanna um Eystrasaltslöndin sem var vel fagnað fyrir að hafa hafnað evrunni 29. ágúst,

Enginn var í nánara samstarfi við stækkunardeild ESB og systurflokk í Evrópu í kosningabaráttunni en Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir.

Ein af röksemdunum fyrir atkvæðagreiðslunni var að ýta umræðum um ESB út af borðinu. Nú er ballið þó fyrst að byrja. Þökk sé Trump!

Framganga Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur (ÞKG) utanríkisráðherra vegna úrslitanna kallar á umræður um spurninguna: Hver hefur umboð til að ákveða hvað neiið þýðir í samskiptum Íslands við ESB?

Það er ekki sá byr í seglum ríkisstjórnarinnar við þingsetningu nú og forysta hennar vonaði 6. mars 2026 þegar tilkynnt var um kjördaginn 29. ágúst. 

Bregðast má við uppátækjum Trumps á þann hátt sem gert var í athugasemdinni sem birtist í Le Figaro eða af þeim uppnámsþunga sem ráðherrar og stuðningsmenn þeirra gera hér. Það hefur ekki reynst þeim farsælt.

Þessi krísa innan ESB átti ekki upp á pallborðið hjá þeim sem sögðu erlendar fréttir hér fyrir 29. ágúst, hún snerti þó beint þá ákvörðun sem íslenskir kjósendur tóku.

Þetta eitt væri pólitískt stórtíðindi. Hitt er þó alvarlegra: AfD í Saxlandi-Anhalt hefur gert bætt samskipti við Rússland að einu helsta kosningamáli sínu.

Þegar þessi ummæli stækkunarstjórans eru lesin og íhuguð vakna spurningar um hver hafi matað hana á þeirri vitleysu sem hún sagði við blaðamenn á Írlandi 4. september. Hvílíkt rangmat.

Kenning Þorsteins Pálssonar árið 2008 var að yrði þannig staðið að málum ætti samtímis þjóðaratkvæðagreiðslu að efna til þingkosninga.

Þrátt fyrir brottför sendiherrans er nokkur hópur rússneskra sendiráðsmanna hér. Það sem þeir hafa fyrir stafni fellur að hagsmunum rússnesku einræðis- og stríðsstjórnarinnar, annars væri ekki varið fé til úthalds þeirra.

Í sviðsmyndabókunum reynir mikið á viðnámsþrótt gegn hvers kyns áreiti af hálfu einræðisherra, hvort sem er í Rússlandi eða Kína. Þar er haldið þannig á málum af hálfu ofbeldis- og einræðisaflanna að lítil þúfa er notuð til að velta þungu hlassi.

Mér hefur löngum verið óskiljanlegt hvers vegna Össur og fleiri flokksbræður hans þurfa að segja slíkar frægðarsögur af sjálfum sér. Þær hafa lengi verið liður í íslenskri stjórnmálasögu. 

Við blasir hins vegar að það er ekki aðeins á heimavelli sem utanríkisráðherra tapaði, hún glataði einnig trausti í Washington og Brussel.

Þorgerður Katrín tók óvænt við formennsku í Viðreisn skömmu fyrir þingkosningar 2017 þegar horfði mjög illa fyrir flokknum. Hún hefur haldið honum á floti síðan en siglir honum nú í strand.

Þarna er málið í hnotskurn: ESB sækist eftir Íslandi vegna geópólitískrar stöðu okkar. Yfirgnæfandi meirihluti Íslendinga vill hins vegar halda óskoruðu ákvörðunarvaldi yfir fiskinum.

Ríkisstjórninni hefur ekki tekist að ávinna sér það traust sem slíkt umboð krefst, ekki síst á tímum sem þessum. Aðild að ESB snýst um að fela ákvörðunarvald sem við höfum núna í hendur annarra.

Kjarni málsins er þessi: Í geópólitíkinni er Ísland fengur fyrir ESB. Við samningsborðið eru hagsmunir núverandi ESB-ríkja hins vegar varðir gagnvart Íslandi.

Hvers vegna eigum við nú að setja alla krafta í að komast inn í kerfi sem helstu sérfræðingar þess sjálfs segja að verði að breytast hratt til að Evrópa dragist ekki enn frekar aftur úr?

Þannig eru tveir erlendir stórveldaforsetar kallaðir til sem liðsmenn í íslenskri ESB-baráttu. Það segir meira um málefnafátækt já-hliðarinnar en um Trump, Pútin eða íslenska kjósendur.

Það er einkennilegt að umræðurnar nú í lokaviku baráttunnar fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna séu næstum á sama punkti og þær voru þegar þær hófust því enn er deilt eðli viðræðnanna.

Spurningin er ekki hvort lagalega sé útilokað að Ísland fái sérreglu eða undanþágu. Auðvitað er ekki hægt að útiloka hvað 27 aðildarríki ESB kunna að samþykkja einróma í aðildarsamningi og síðan staðfesta hvert fyrir sig.