Klemma utanríkisráðherra
Við blasir hins vegar að það er ekki aðeins á heimavelli sem utanríkisráðherra tapaði, hún glataði einnig trausti í Washington og Brussel.
Eins og við var að búast eiga erlendir fréttamenn erfitt með að átta sig á því hverjar raunverulegar ástæður þess að Íslendingar gengu til atkvæðagreiðslunnar um ESB 29. ágúst.
Hvergi sést raunverulegu skýringarinnar getið: Að af reynslu- og þekkingarleysi hafi Kristrún Frostadóttir ákveðið við stjórnarmyndun í desember 2024 að taka inn í stjórnarsáttmála tilvistarmál Viðreisnar um þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB annars vegar og 48 daga strandveiðitímabil hins vegar að kröfu Flokks fólksins.
Það er beinlínis grátbroslegt að sjá erlenda fréttaskýrendur reyna að fóta sig á þeirri kenningu að óttinn við Trump vegna ummæla hans um Grænland hafi ekki megnað að slá á ótta Íslendinga við að missa forræði yfir 200 mílunum. Fiskurinn hafi þess vegna ráðið meiru um niðurstöðuna en Trump!
Ástæðan fyrir því að þessi boðskapur er á borð borinn erlendis er einföld. Þeirri skoðun er veifað framan í útlendinga af talsmönnum utanríkisráðherra að Trump sé skýringin á því að nú sé greitt atkvæði um ESB.
Að nota Trump sem grýlu í málinu er óskynsamlegt: Í fyrsta lagi vegna þess að upphafið má rekja allt aftur til vorsins 2016 þegar Viðreisn var stofnuð um slíka atkvæðagreiðslu og í öðru lagi vegna þess að það er ekki til þess fallið að styrkja stöðu Íslands og sérstaklega Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur utanríkisráðherra í Washington.
Af erlendum fjölmiðlum sem þekkja betur til mála í Brussel en á Íslandi má ráða að einhverjir hafi talið ráðamönnum ESB trú um að já-sinnar yrðu sigurvegarar 29. ágúst.
Evrópska útgáfa POLITICO er skyldulestur allra málsmetandi manna í Brussel og í dálki sem þar er sérstaklega helgaður þessari höfuðborg Evrópu segir að morgni 31. ágúst að höfnun Íslendinga á því að hefja aðildarviðræður að nýju sé „áfall fyrir vonir Brussel um að sýna fram á aðdráttarafl sambandsins fyrir efnuð lönd“.
Fyrir kjördag hafði POLITICO eftir ónafngreindum ESB-embættismanni að jákvæð niðurstaða væri „staðfesting á aðdráttarafli Evrópu í heiminum“. Undanskilið hefði verið að neikvæð niðurstaða hefði þveröfug áhrif.
„Þetta er eins og að hafa verið hafnað af einhverjum sem þú hefur ekki einu sinni boðið á stefnumót,“ er haft eftir öðrum embættismanni ESB um niðurstöðuna í atkvæðagreiðslunni.
Þessi síðasta tilvitnun sýnir að í Brussel kunna menn nú Þorgerði Katrínu litlar þakkir fyrir þessa atkvæðagreiðslu, hvað þá heldur að flýta henni án þess að tryggja málstað sínum framgang.
Þorgerður Katrín vildi lokka kjósendur til fylgis við sig af því að nú væri „opinn gluggi“ í Brussel sem tryggði henni „sterka samningsstöðu“ sem Marta Kos stækkunarstjóri lýsti með orðunum „skapandi lausnir“ og varð til þess að Kristrún forsætisráðherra boðaði „góðan samning“.
Allt eru þetta nú orðin tóm. Við blasir hins vegar að það er ekki aðeins á heimavelli sem utanríkisráðherra tapaði, hún glataði einnig trausti í Washington og Brussel.