Já með Trump og Pútin í liði
Þannig eru tveir erlendir stórveldaforsetar kallaðir til sem liðsmenn í íslenskri ESB-baráttu. Það segir meira um málefnafátækt já-hliðarinnar en um Trump, Pútin eða íslenska kjósendur.
Nú beinist athygli erlendra fjölmiðlamanna að Íslandi vegna þjóðaratkvæðagreiðslunnar á laugardaginn. Leitað er skýringa hjá talsmönnum stjórnvalda til að unnt sé að greina lesendum og hlustendum frá því hvers vegna nú sé ákveðið að stíga þetta skref til aðildar að ESB.
Erlendir fjölmiðlamenn ganga eðlilega út frá því að þegar þjóð er kölluð til atkvæðagreiðslu um aðildarviðræður við ESB liggi fyrir hvaða markmiðum ríkisstjórn landsins ætlar að ná.
Málum er hins vegar þannig háttað hér og þess vegna vefst stuðningsmönnum ríkisstjórnarinnar tunga um tönn þegar þeir þurfa að skýra málstað sinn.
Eins og Ólafur Ragnar Grímsson hefur rækilega vakið athygli á eru talsmenn ríkisstjórnarinnar og já-sinnar óvenjulega hreinskilnir þegar þeir ræða við POLITICO, áhrifamikla evrópska vefsíðu. Í dag (25. ágúst) birtist þar frásögn eftir Carlo Martuscelli sem er eða hefur verið hér á landi.
Í upphafi frásagnar sinnar segir hann að talsmenn ESB-aðildar hafi fundið hentuga grýlu (e. boogeyman) til að vinna íslenska kjósendur á sitt band: Donald Trump, forseta Bandaríkjanna. Hótanir hans um að innlima Grænland hafi gefið þjóðaratkvæðagreiðslu um að hefja aðildarviðræður við ESB að nýju sterka geópólitíska vídd en annars hefði hún líklega snúist um gömul deilumál við Brussel, svo sem makrílkvóta.
Síðan vitnar blaðamaðurinn í Dag B. Eggertsson sem segir að hótanir Trumps gagnvart Grænlandi hafi áhrif á kjósendur og ýti undir umræður um hernaðarlega stöðu Íslands. Það sé „eitthvað sem fólk á götunni“ hugsi um. Sjálfur lítur Dagur B. málið þeim augum að það kalli á nánari tengsl við Evrópu. „Málið er brýnna nú en áður,“ segir hann.
Þarna birtist röksemdin í sinni einföldustu mynd: Trump ógnar Grænlandi, þess vegna eigum við að færa okkur nær ESB. Réð þetta því að nú er efnt til þessarar atkvæðagreiðslu? Á þetta að ráða úrslitum í henni?
Nei, þetta er ekki annað en yfirborðsleg skýring til nota í útlöndum á pólitískri ákvörðun sem tekin var, fyrir seinni forsetatíð Trumps, við myndun ríkisstjórnar Kristrúnar Frostadóttur í desember 2024. Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB varð úrslitamál Viðreisnar.
Í pistli sínum í dag vitnar Páll Vilhjálmsson í frétt norska blaðsins Aftenposten frá 18. ágúst þar sem segir:
„Gagnvart Aftenposten slær utanríkisráðherra [Íslands] föstu að erlend öfl reyni að hafa áhrif á kosningarnar. Í viðtali við The Guardian segir hún hreint út að hún óttist rússnesk áhrif á þjóðaratkvæðagreiðsluna.“
Dagur B. segir við POLITICO að Trump móti afstöðu Íslendinga og Þorgerður Katrín segir við erlenda fjölmiðla að hún óttist að Pútin og menn hans geri það sama.
Þannig eru tveir erlendir stórveldaforsetar kallaðir til sem liðsmenn í íslenskri ESB-baráttu. Það segir meira um málefnafátækt já-hliðarinnar en um Trump, Pútin eða íslenska kjósendur.