Þróttlaus ríkisstjórn
Það er ekki sá byr í seglum ríkisstjórnarinnar við þingsetningu nú og forysta hennar vonaði 6. mars 2026 þegar tilkynnt var um kjördaginn 29. ágúst.
Það er ekki sá byr í seglum ríkisstjórnarinnar við þingsetningu nú og forysta hennar vonaði 6. mars 2026 þegar tilkynnt var um kjördaginn 29. ágúst. Aldrei áður hafði þjóðin verið kölluð að kjörborðinu á þessum tíma árs.
Sigurvissa einkenndi alla framgöngu ráðherra. Samstarfið við stækkunardeild ESB var náið og yfirlýsingar í Brussel voru þannig að ekkert væri sjálfsagðara en að Ísland segði já. Það var meira að segja lagt á ráðin um að Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar ESB, hefði hér stutta viðdvöl samhliða því sem hún heimsótti Grænland 6. og 7. september.
Þingmálin kynnt 8. september 2026 (mbl.is/Karitas).
Eftir að þjóðin hafnaði viðræðunum runnu öll fagnaðaráform hér og í Brussel að sjálfsögðu út í sandinn. Brusselmenn hafa hægt um sig og leita huggunar í því að 47% hafi sagt já til stuðnings við sig þótt þeir sem börðust hér fyrir jáinu hafi ekki mátt heyra á það minnst, aðeins viðræður.
Hér segja einhverjir í Viðreisn að 47% hafi verið stuðningur við Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur, formann flokks þeirra. Það tekst ekki með slíku tali að víkja sér undan því að málstað Viðreisnar og tilvistargrunni var hafnað af þjóðinni. Flokkurinn kemur of laskaður til þings til að eiga sér viðreisnar von.
Um nokkurt skeið hafa kannanir sýnt að einn stjórnarflokkanna, Flokkur fólksins, nýtur ekki nægilegs fylgis til að fá nokkurn kjörinn yrði gengið til þingkosninga. Fátt bendir til að flokkurinn hafi burði til að treysta stöðu sína; það yrði að minnsta kosti að verða gjörbreyting á störfum hans og öllu yfirbragði.
Eftir stendur Samfylkingin þar sem allt traust er sett á formanninn, Kristrúnu Frostadóttur forsætisráðherra. Þjóðaratkvæðagreiðslan varð hins vegar til þess að veikja tiltrú til hennar bæði innan eigin flokks og Viðreisnar.
Allt frá því að Samfylkingin var stofnuð fyrir rúmum aldarfjórðungi hefur flokkurinn verið höfuðvígi þeirra sem vilja að Ísland gangi í ESB. Þverstæða blasir við þegar litið er til afstöðu Kristrúnar í þessu máli. Eftir að hafa hlotið einróma kjör sem formaður haustið 2022 hefur hún aukið vinsældir Samfylkingarinnar bæði með því að breyta stefnu flokksins í útlendingamálum og ESB-málum.
Fáum datt líklega í hug fyrir kosningarnar 30. nóvember 2024 að Kristrún myndi beita sér fyrir því að þeim loknum að efna til þjóðaratkvæðagreiðslu um skref inn í ESB. Þetta gerði hún samt að kröfu Viðreisnar við stjórnarmyndunina og tók síðan ákvörðun um að flýta atkvæðagreiðslunni meðal annars fyrir þrýsting frá helsta keppinauti sínum í eigin flokki, Degi B. Eggertssyni.
Úrslit kosninganna leiddu í ljós að Reykjavíkurkjördæmin tvö, þar sem Samfylkingin hefur búið best um sig, hafa sérstöðu af kjördæmunum sex. Í fjórum kjördæmum var meirihlutinn andvígur aðild. Kristrún er þingmaður fyrir Reykjavík suður.
Í Viðreisn og einnig innan Samfylkingarinnar saka menn Kristrúnu um að hafa ekki beitt sér fyrir jáinu af nægum þunga. Þessar raddir verða háværari eftir því sem róður stjórnarliðsins þyngist vegna deilna um skattahækkanir og úrræðaleysi í efnahagsmálum. Þingveturinn mun einkennast af þessu uppgjöri öllu.