Inngrip utanríkisráðuneytisins í kosningabaráttuna fyrir 29. ágúst er ekki aðeins langt utan lögbundins hlutverks ráðuneytisins heldur birtist þar vantraust á hæfni landskjörstjórnar til að sinna lögbundnu kynningarhlutverki sínu.

Þetta mál varsett á dagskrá í krafti stjórnarsáttmálans og síðan afgreitt með hraðri meðferð á alþingi.Undanfarna daga og vikur hefur þessi sami svipur verið á öllu sem frá utanríkisráðherra kemur.

Öll þessi dæmi eiga eitt sameiginlegt. Þau færa umræðuna frá því sem Ísland ætlar sér yfir í það sem aðrir kunna að hafa sagt, meint eða hugsað.

Þegar opinber ummæli erlendra ráðamanna fara ekki saman við þann málflutning sem haldið er fram vaknar sú spurning hvaða vægi beri að gefa tilvísunum til ónafngreindra samtala sem enginn getur sannreynt.

Ef Frakkland er ekki tilbúið að segja hver afstaða þess verður, komi til viðræðna, á hvaða grundvelli getur utanríkisráðherra þess þá fullyrt að Íslendingar hafi „engu að tapa“?

Það sama á við nú og 2012, að aðildarviðræður eru milliríkjaferli sem stjórnast af sameiginlegum ákvörðunum aðildarríkjanna, ekki tvíhliða könnunarviðræður umsóknarríkis við framkvæmdastjórnina. 

Þannig er það með næstum allt sem varðar aðild að ESB. Það þarf ekki að segja já til að sjá og efna til viðræðna sem kosta milljarða til að átta sig á raunveruleikanum.

Margir gætu haldið að framkvæmdastjórnin hefði nú ákveðið að veita Íslandi nýja undanþágu. Svo er ekki. Sérreglan varð til árið 2023 þegar Ísland samdi um aðlögun að nýju ETS-regluverki innan ramma EES-samningsins.

16. júlí 2009 varð til sú hugsun í íslenskum stjórnmálum að unnt væri að sækja um aðild að ESB án þess að um aðildarumsókn væri að ræða. Þeirri brellu er enn beitt árið 2026.