Þorgerður Katrín tók óvænt við formennsku í Viðreisn skömmu fyrir þingkosningar 2017 þegar horfði mjög illa fyrir flokknum. Hún hefur haldið honum á floti síðan en siglir honum nú í strand.

Þarna er málið í hnotskurn: ESB sækist eftir Íslandi vegna geópólitískrar stöðu okkar. Yfirgnæfandi meirihluti Íslendinga vill hins vegar halda óskoruðu ákvörðunarvaldi yfir fiskinum.

Ríkisstjórninni hefur ekki tekist að ávinna sér það traust sem slíkt umboð krefst, ekki síst á tímum sem þessum. Aðild að ESB snýst um að fela ákvörðunarvald sem við höfum núna í hendur annarra.

Kjarni málsins er þessi: Í geópólitíkinni er Ísland fengur fyrir ESB. Við samningsborðið eru hagsmunir núverandi ESB-ríkja hins vegar varðir gagnvart Íslandi.

Hvers vegna eigum við nú að setja alla krafta í að komast inn í kerfi sem helstu sérfræðingar þess sjálfs segja að verði að breytast hratt til að Evrópa dragist ekki enn frekar aftur úr?

Þannig eru tveir erlendir stórveldaforsetar kallaðir til sem liðsmenn í íslenskri ESB-baráttu. Það segir meira um málefnafátækt já-hliðarinnar en um Trump, Pútin eða íslenska kjósendur.

Það er einkennilegt að umræðurnar nú í lokaviku baráttunnar fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna séu næstum á sama punkti og þær voru þegar þær hófust því enn er deilt eðli viðræðnanna.

Spurningin er ekki hvort lagalega sé útilokað að Ísland fái sérreglu eða undanþágu. Auðvitað er ekki hægt að útiloka hvað 27 aðildarríki ESB kunna að samþykkja einróma í aðildarsamningi og síðan staðfesta hvert fyrir sig.

Það er ef til vill helsta undrunarefni þessarar kosningabaráttu að þögn ríkir um öll samskipti íslenska utanríkisráðuneytisins við stækkunardeild ESB frá janúar 2025. Fara þau í leyndarskjalasafnið?