Þegar opinber ummæli erlendra ráðamanna fara ekki saman við þann málflutning sem haldið er fram vaknar sú spurning hvaða vægi beri að gefa tilvísunum til ónafngreindra samtala sem enginn getur sannreynt.

Ef Frakkland er ekki tilbúið að segja hver afstaða þess verður, komi til viðræðna, á hvaða grundvelli getur utanríkisráðherra þess þá fullyrt að Íslendingar hafi „engu að tapa“?

Það sama á við nú og 2012, að aðildarviðræður eru milliríkjaferli sem stjórnast af sameiginlegum ákvörðunum aðildarríkjanna, ekki tvíhliða könnunarviðræður umsóknarríkis við framkvæmdastjórnina. 

Þannig er það með næstum allt sem varðar aðild að ESB. Það þarf ekki að segja já til að sjá og efna til viðræðna sem kosta milljarða til að átta sig á raunveruleikanum.

Margir gætu haldið að framkvæmdastjórnin hefði nú ákveðið að veita Íslandi nýja undanþágu. Svo er ekki. Sérreglan varð til árið 2023 þegar Ísland samdi um aðlögun að nýju ETS-regluverki innan ramma EES-samningsins.

16. júlí 2009 varð til sú hugsun í íslenskum stjórnmálum að unnt væri að sækja um aðild að ESB án þess að um aðildarumsókn væri að ræða. Þeirri brellu er enn beitt árið 2026.

Við búum við ríkisstjórn sem neitar að læra af sögunni. Á þetta er minnt í auglýsingu í Morgunblaðinu í dag (16. júlí) frá fjöldahreyfingunni Áfram Ísland sem berst gegn aðild að ESB.

Butler segir réttilega að Íslendingar ættu að segja nei 29. ágúst til að vernda gjaldmiðil sinn, sjávarútveg, orkuiðnað, fullveldi og efnahagslegan sveigjanleika. Um þetta snýst ESB-málið, um vernd íslenskra forréttinda og efnahagslegs styrks.

Að utanríkisráðuneytið fari undan í flæmingi og neiti að birta upplýsingar um ráðstöfun fjár samkvæmt hátíðlegu loforði á vettvangi NATO til að auka áfallaþol þjóðarinnar og „sameiginlegan varnarþrótt bandalagsins“ er stórundarlegt