Forræðishyggjustjórn í vanda
Forræðishyggjan er nú alls ráðandi hjá ríkisstjórninni en hún fékk bylmingshögg frá seðlabankanum 4. febrúar. Ríkisstjórnin er stórlöskuð vegna trúnaðarbrestsins.
Af augljósum ástæðum og í þágu friðar milli æðstu stjórnenda efnahagsmála fór peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands mildum orðum um hlut ríkisstjórnar Kristrúnar Frostadóttur í óvæntri hækkun verðbólgunnar í liðinni viku.
Peningastefnunefnd kynnti óbreytta stýrivexti miðvikudaginn 4. febrúar þrátt fyrir þessa hækkun. Staða ríkisstjórnarinnar er á hinn bóginn ekki óbreytt eftir það sem fram kom í tilkynningu peningastefnunefndar og á kynningarfundi í bankanum. Í tilkynningunni segir:
„Verðbólga mælist nú 5,2% og hefur aukist á ný. Þótt hækkun verðlags í janúar megi að miklu leyti rekja til breyttrar gjaldtöku hins opinbera af nýjum bifreiðum eru verðhækkanir á tiltölulega breiðum grunni.“
Fastar verður varla að orði kveðið af opinberri hálfu um verðbólguhlut ríkisstjórnarinnar. Þessi yfirlýsing gengur þvert á það sem Kristún Frostadóttir og Daði Már Kristófersson fjármála- og efnahagsráðherra hafa haldið fram til að fegra hlut ríkisstjórnarinnar. Þau hafa að vísu kvartað undan að vegið sé að trúverðugleika sínum og stjórnarinnar og forsætisráðherra sagt að þetta sé „súrt“ en planið standi, þau muni halda sínu striki.
Peningastefnunefnd (mynd:; Seðlabankinn).
Jón Ólafur Halldórsson, formaður Samtaka atvinnulífsins (SA), líkir í viðtali við Morgunblaðið stöðu atvinnu- og efnahagsmála við „þrengingar“. SA hafi spurt forsætisráðherra í bréfi um miðjan janúar „hvernig ríkisvaldið ætlaði að bregðast við þeim þrengingum, sem atvinnuvegirnir sigla í gegnum þessa mánuðina“.
Ráðherrann hefur ekki látið svo lítið að svara bréfinu en þar var hvatt til þess að ráðherrann tæki upp samstarf við aðila vinnumarkaðarins um aðgerðir til þess að bregðast við þessum þrengingum. Frá verkalýðshreyfingunni hafa hins vegar heyrst góðar undirtektir.
Hildur Sverrisdóttir þingmaður Sjálfstæðisflokksins sagði í Morgunblaðinu 2. febrúar að það væri sama hvað ríkisstjórnin reyndi að kenna öllu öðru en eigin ákvörðunum um gæti hún þó ekki flúið þá staðreynd að hún hefði margoft verið vöruð við að ákvarðanir hennar um stórauknar gjalda- og skattahækkanir myndu auka verðbólgu. Sem þær svo hefðu gert.
Þarna vísar Hildur til umræðna á alþingi þar sem ábendingum um hætturnar af stjórnarstefnunni var jafnan svarað með viðhorfi ráðherranna: Við ein vitum! Þeir sem telja sig hafa fundið lausn alls vanda með eigin plani þurfa hvorki ráð frá öðrum né samráð. Bréfum með óskum um svör eða samstarf er einfaldlega látið ósvarað.
Í Silfri ríkissjónvarpsins 2. febrúar lýsti Kristrún Frostadóttir áætlunum sínum um lágmarkshraða afborgana húsnæðislána. „Þetta er forræðishyggja á hæsta stigi, eins og einhvers konar fimm ára stalínísk áætlun. Ég bara velti fyrir mér hvar endar slíkt?,“ spurði Már Wolfgang Mixa dósent í viðskiptafræði í samtali við ríkisútvarpið 3. febrúar.
Forræðishyggjan er nú alls ráðandi hjá ríkisstjórninni en hún fékk bylmingshögg frá seðlabankanum 4. febrúar. Ríkisstjórnin er stórlöskuð vegna trúnaðarbrestsins.