Ríkisstjórn á reki til ESB
ESB-umræður aukast hér en ríkisstjórnin er eins og rekald í þeim, knúin áfram af mistökum við gerð stjórnarsáttmála hennar.
Spænski rithöfundurinn og hagfræðingurinn Jordi Pujolá skrifar hnitmiðaða grein í Morgunblaðið í dag (26. febrúar) undir fyrirsögninni: Örlygsstaðabardagi 2026.
Fyrirsögnin vísar til orrustunnar við Örlygsstaði í Skagafirði 1238 en uppgjör höfðingja þá gerði Hákoni IV. Noregskonungi kleift að ná hér völdum vegna pólitískrar upplausnar. Árið 1262 gengu Íslendingar Noregskonungi á hönd með gamla sáttmála.
„Núverandi ástand á Íslandi minnir mig nokkuð á orrustuna í Skagafirði,“ segir Jordi Pujolá, við séum nú á barmi efnahagskreppu þrátt fyrir öfundsverðar tekjulindir og mikilvæga legu landsins milli Ameríku og Evrópu.
Hann ber saman efnahagslegan stöðugleika í Evrópu og óstöðugleikann hér þar sem eina svar ríkisstjórnarinnar og seðlabankans virðist vera að hækka skatta og vexti sem lami að lokum hagkerfið og dragi úr lífsgæðum. Það eina sem vanti sé „að þeir rukki okkur fyrir hvert skref sem við tökum“.
Í núverandi ríkisstjórn þriggja flokka sem virðist ekki geta náð samkomulagi vegna mismunandi hugmyndafræði berjist einn fyrir aðild að ESB. Jordi Pujolá lýkur grein sinni á þessum orðum:
„Ég velti því fyrir mér hvort þeir séu vísvitandi að gera hlutina rangt svo að við höfum engan annan kost en að fá björgunaraðgerðir frá ESB.“
Vangaveltur í þessa veru eiga fullan rétt á sér. Stefnan meðal Brusselmanna, þegar þeir ramma inn afstöðu sína til Íslands í hlutverki nafnlausra heimildarmanna virtra blaðamanna í Brussel, hefur þó undanfarið meira ráðist af öryggis- og varnarmálum en efnahagsmálum. Í byrjun vikunnar birtist ein slík fréttagrein á vefsíðunni POLITICO og var megináherslan þar á að íslensk stjórnvöld óttuðust svo ásælni Trumps gagnvart Grænlandi að þau hygðust flýta boðaðri þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðildarviðræður frá 2027 fram í ágúst 2026.
POLITICO sagði að aukinn stuðningur við aðild hér væri einkum knúinn áfram af öryggissjónarmiðum og ótta við Trump fremur en efnahagslegum hvötum, enda væri landsframleiðsla á mann á Íslandi fimmta hæsta í heimi.
POLITICO endurspeglar mat manna í Brussel. Hér hefur umræðan um ESB lengst af snúist um fullveldi, sjávarútveg, gjaldmiðil og stjórnskipan. Öryggisótti hefur ekki sett svip á umræðurnar hér nema litið sé til þess sem utanríkisráðherra ber stundum fyrir sig og fram kemur hjá ESB-hraðferðarmönnum eins og Þorsteini Pálssyni í Viðreisn og Degi B. Eggertssyni í Samfylkingunni.
Kristrún Frostadóttir og Donald Tusk á blaðamannafundi í Varsjá 25. febrúar 2026 (skjáskot).
Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra minntist ekki á öryggismál miðvikudaginn 25. febrúar þegar hún sagði á blaðamannafundi í Varsjá með pólska forsætisráðherranum, Donald Tusk, að ríkisstjórn hennar ætlaði að boða til ESB-þjóðaratkvæðagreiðslu á næstu mánuðum.
ESB-umræður aukast hér en ríkisstjórnin er eins og rekald í þeim, knúin áfram af mistökum við gerð stjórnarsáttmála hennar. Kristrún hamraði á sérstöðukröfum í Varsjá. Slíkt tal er til heimabrúks en hefur engan hljómgrunn í Brussel.