17.2.2026 10:05

Kristrún í ESB-viðræðum

Óheiðarleiki er því miður að verða einkenni á stjórn og stjórnarforystu Kristrúnar Frostadóttur. Hann verður ekki afmáður með því að Kristrún endurtaki í sífellu að hún sé ekki að plata.

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson formaður Miðflokksins spurði Kristrúnu Frostadóttur á alþingi mánudaginn 16. febrúar: Er hæstv. forsætisráðherra hlynntur því að Ísland gangi í Evrópusambandið þegar Ísland fær ekki varanlegar undanþágur, m.a. í auðlindamálum?

Spurningin er reist á þeirri staðreynd að ESB veitir ekki varanlegar undanþágur. Umsóknarríki verður að fallast á innleiðingu á öllum lagabálki ESB. Ef ríki á í vandræðum með einhver atriði í honum kann það að fá tíma til aðlögunar. Unnt er að binda enda á hann með meirihlutaákvörðun í stjórnsýslukerfi ESB eða með úrskurði ESB-dómstólsins. Þessar reglur ESB-klúbbsins liggja fyrir í handbókum og ræðum. Að setja á deilur um þær er aðeins gert til að drepa málum á dreif.

Í svörum sínum við spurningu Sigmundar Davíðs sagðist forsætisráðherra vera byrjuð á viðræðum við ESB. Hún taldi „gríðarlegan“ mun á fyrri og síðari atkvæðagreiðslunni þótt báðar snúist þær um aðild að ESB. Ráðherrann sagði þá fyrri snúast um hvort við ætluðum í „samningaviðræður“ við ESB. Mætti skilja orðin eins og einhverri þjóð dytti í hug að fara í þá vegferð án þess að vilja komast inn í ESB. Ráðherrann sagði það „henta pólitík“ Sigmundar Davíðs að kalla þetta aðlögunarviðræður til að telja þjóðinni trú um að það „borgi sig ekki einu sinni að eiga samtalið“.

Kristrún segir þetta ekki sína skoðun, hún telji „eftir samtöl við hv. [háttvirta] aðila innan Evrópusambandsins, að það sé hægt að semja um eitthvað“. Hún forðist ekki „að nefna það að ef við fáum ekki þær undanþágur, ef við fáum ekki þau viðmið, ef við fáum ekki þá lendingu í samningnum varðandi auðlindamál sem ég hygg að sé farsæl fyrir Ísland, þá mun ég svara nei í seinni atkvæðagreiðslunni“.

Þá sagði forsætisráðherra: „Ég held hins vegar að við höfum sjaldan verið í jafn góðri stöðu og nú til að ræða við Evrópusambandið um slíkar undanþágur og ég þori að taka það samtal, ólíkt hv. þingmanni sem er að reyna að selja íslensku þjóðinni það að það borgi sig ekki einu sinni í núverandi heimsmynd að ræða við Evrópusambandið.“

505473190_1124756809682703_1125193409916110873_nKristrún Frostadóttir og Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar ESB,, í Brussel (mynd: ESB).

Þessi orð verða ekki skilin á annan veg en þann að sjálfur forsætisráðherra Íslands hafi þegar gengið til viðræðna um aðild Íslands að ESB þótt hún segi jafnan á heimavelli að hún þurfi þjóðaratkvæðagreiðslu til að fá umboð til að halda áfram aðildarviðræðum á grunni þess sem ákveðið var árið 2009! Forsætisráðherra og utanríkisráðherra mega ekki heyra á það minnst að þjóðin sé spurð beint: Vilt þú að Ísland sæki um aðild að Evrópusambandinu?

Í síðara svari forsætisráðherra til Sigmundar Davíðs var Kristrúnu tíðrætt um eigin heiðarleika. Hún sagði: „Ég hef verið heiðarleg með það, eins og öll ríkisstjórnin, að þessi fyrri atkvæðagreiðsla snýst um það hvort fólk vilji kanna hvernig slíkur samningur lítur út. Hér er enginn að plata.“

Óheiðarleiki er því miður að verða einkenni á stjórn og stjórnarforystu Kristrúnar Frostadóttur. Hann verður ekki afmáður með því að Kristrún endurtaki í sífellu að hún sé ekki að plata. Það gerir hún þó í stóru og smáu.