Stjórnarstíll forsætisráðherra
Árátta forsætisráðherrans til að hafa puttana í öllu birtist meðal annars í frumvarpi hennar um að hún geti átt síðasta orðið um hver sé forsetaritari.
Það var erfitt að átta sig á stóru línunum í stefnu og málflutningi Kristrúnar Frostadóttur forsætisráðherra í samtali Sigríðar Björnsdóttur Hagalín við hana í Silfri ríkissjónvarpsins að kvöldi mánudagsins 3. febrúar.
Stjórnarstíll ráðherrans er svo verkefnabundinn að hún ræðir mál á þann hátt að erfitt er fyrir venjulegan hlustanda að átta sig á hvort um auka- eða aðalatriði sé að ræða. Ef til vill er málflutningnum ætlað að vekja traust, hann sýni að ráðherrann hafi full tök á umræðuefninu eða honum er ætlað að tefja tímann, koma í veg fyrir að önnur efni verði tekin til umræðu.
Árátta forsætisráðherrans til að hafa puttana í öllu birtist meðal annars í frumvarpi hennar um að hún geti átt síðasta orðið um hver sé forsetaritari.
Þessi aðferð Kristrúnar virðist enn höfða til kjósenda miðað við kannanir. Líkur eru hins vegar á að hún dugi ekki til lengdar. Ráðherrann verði að draga upp stærri mynd og sýna hvert stefnir en vasast í því sem minna skiptir.
Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra í Silfrinu 2, febrúar 2026 (skjáskot).
Nú liggur fyrir að efnahagsstefnan sem ríkisstjórnin vann að á fyrsta starfsári sínu misheppnaðist. Markmiðið um lækkun verðbólgu og vaxta náðist ekki og það verður æ skýrara að stjórnvaldsaðgerðir réðu þar miklu. Föstudaginn 30. janúar viðurkenndu forsætisráðherra og Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra að þetta skaðaði trúverðugleika ríkisstjórnarinnar. Í Silfrinu notaði forsætisráðherra orðið „súrt“ um stöðuna.
Henni þótti mikið liggja við að minna á að teknar hefðu verið skóflustungur að hjúkrunarheimilum og lögð fram samgönguáætlun á þingi. Þetta hefðu verið forgangsmál í stefnu Samfylkingarinnar og að þeim loknum væri nú komið að því að ræða aðild Íslands að ESB. Það hefði hún einmitt boðað fyrir kosningar 2024; fyrst klárum við forgangsmálin og síðan ESB.
Þessi einkennilega eftir-á-skýring eykur ekki trúverðugleika Kristrúnar sjálfrar..
Þegar forsætisráðherra var spurð hvort komið hefði til greina að efna til þjóðaratkvæðagreiðslunnar um ESB samhliða sveitarstjórnarkosningunum 16. maí svaraði hún því jákvætt. Þetta hefði verið skoðað. Mátti helst skilja ráðherrann á þann veg að tæknileg atriði hefðu útilokað það eins og nauðsyn þess að hafa tvo kjörstaði.
Sannaði svarið enn hve tæknileg útfærsla ræður miklu um afstöðu ráðherrans. Í ljósi allra aðstæðna og stóru myndarinnar hefði verið með öllu óboðlegt og óframkvæmanlegt að boða til þessarar atkvæðagreiðslu með svo skömmum fyrirvara. Á hinn bóginn hefur verið gælt við þá leið innan stjórnarliðsins og áformunum komið á framfæri í Brussel. Skýrir það hvers vegna Brussel-blaðamenn The Telegraph fullyrtu í fréttaskýringu 26. janúar 2026 að kosið yrði um ESB-aðild hér í vor.
Nú hefur forsætisráðherra tekið af skarið um að svo verði ekki. Í Silfrinu sagði ráðherrann ekkert annað nýtt um þetta stórmál. Hún endurtók að utanríkisráðherra ynni að gerð tillögu til þingsályktunar um atkvæðagreiðsluna en gaf ekkert upp um efni hennar.
Við hlið trúnaðarbrests veðjar ríkisstjórnin nú á ófyrirsjáanleika sér til halds og trausts.