Utanríkisráðherra og moggalýgin
Fréttin um svar evrópska flokksbróðurins á hollenska þinginu kom Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur utanríkisráðherra í opna skjöldu, hún sagði hana moggalýgi, hún hefði sjálf rætt við hann.
Það er forvitnilegt að fylgjast með viðbrögðum já-sinna við frétt Morgunblaðsins 9. júlí sem sagt var frá hér í gær um að forsætisráðherra Hollands hefði svarað því afdráttarlaust á hollenska þinginu 16. júní að ekki væru veittar neinar sérlausnir undan sjávarútvegsstefnu ESB til nýrra ESB-ríkja.
Sumir já-sinnar hlaupa í litlu, marglitu fiskibátana á Möltu sem hafa einir heimild til strandveiða í nágrenni Miðjarðarhafseyjunnar til að ná í nokkur tonn af fiski og telja það fordæmi fyrir Ísland. Að hangið sé á þessu málstað sínum til bjargar sýnir best hve veikur hann er.
Aðrir já-sinnar vísa til reglunnar um hlutfallslegan stöðugleika og á hvaða grunni hún er mótuð innan ESB. Reglan gildir gagnvart aðildarríkjum ESB, um skiptingu afla milli þeirra, en ekki gagnvart umsóknarríkjum. Komist nýtt ríki inn í ESB fær það afla í samræmi við regluna, það er ákveðinn hlut í sameiginlegum leyfilegum heildarafla innan ESB. Hver hlutur Íslands yrði veit enginn og kannski er þar um einhvern sveigjanleika í samningum að ræða miðað við það hve heimanmundur Íslands er mikill: ESB fengi forræði á allri efnahagslögsögu Íslands að minnsta kosti að 12 mílum ef ekki nær landi. Ef til vill væri unnt að vísa til fordæmis frá Möltu fyrir eins manns strandveiðibáta innan þriggja eða sex mílna.
Þeir já-sinnar sem ganga fram á völlinn til að skilgreina það sem felst í orðum hollenska forsætisráðherrans um skilyrði sameiginlegu sjávarútvegsstefnu ESB á þann veg að þrátt fyrir allt geti þeir fundið smugu til að segja já reyna að minnsta kosti að klóra í bakkann og ræða efni málsins.
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir og Rob Jetten, forsætisráðherra Hollands (samsett mynd á mbl.is).
Í öðrum hópi eru þeir sem leita að afsökun fyrir því að hollenski þingmaðurinn sem spurði ráðherrann sé ekki marktækur vegna stjórnmálaflokks síns, JA21-flokkurinn hollenski vilji minnka ESB-báknið og umsvif þess.
Að skammast yfir því að spurningin hafi verið borin upp á hollenska þinginu er furðulegt. Það kann þó að mótast af því sem hollenski forsætisráðherrann, Rob Jetten, nefndi í svari sínu, að hann vildi segja sem minnst um Ísland og ESB af því að forsætisráðherra Íslands hefði mælst til þess að aðrir væru ekki að blanda sér í umræður á Íslandi fram til 29. ágúst.
Rob Jetten varð forsætisráðherra Hollands í febrúar 2026. Hann er í flokknum Democratar 66, mið-vinstri flokki sem á aðild að frjálslyndu flokkasamsteypunni Renew Europe en Guy Verhofstadt, leiðbeinandi Viðreisnar inn í ESB, beitti sér fyrir stofnun Renew Europe í júní 2019. Verhofstadt er ákafasti málsvari hugmyndarinnar um Bandaríki Evrópu og var heiðursgestur á síðasta landsfundi Viðreisnar.
Fréttin um svar evrópska flokksbróðurins á hollenska þinginu kom Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur utanríkisráðherra svo í opna skjöldu að í samtali við Vísi 9. júlí reyndi hún að afgreiða hana sem hverja aðra moggalygi. Í viðtalinu við Vísi sagði Þorgerður að það sem hefði komið fram í umræðunum á hollenska þinginu væri ekki í samræmi við sín eigin samtöl við Jetten. Má segja að þarna sé að finna aumkunarverðustu eða ómerkilegustu viðbrögðin við ummælum hollenska forsætisráðherrans.
Auðvitað laug hollenski ráðherrann ekki að þingi sínu þótt Þorgerður Katrín segist hafa rætt við hann án þess greina frá því opinberlega.
„Eftir ítrekaðar beiðnir okkar í stjórnarandstöðu utanríkismálanefndar, fengum við þó afhent yfirlit yfir samskipti utanríkisráðherra [við evrópska stjórnmálamenn] og þar koma hvergi fram samskipti við forsætisráðherra Hollands að ég fæ best séð,“ skrifar Diljá Mist Einarsdóttir, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, á Facebook 9. júlí.