Tíu atriði - aðeins fimm á borðinu í Brussel
Nú þegar vika er til kjördags eru hér tekin saman fimm atriði sem líklega ber hæst gagnvart ESB og fimm atriði sem borið hefur hæst í umræðunum um að kíkja í pakkann.
Nú þegar vika er til kjördags eru hér tekin saman fimm atriði sem líklega ber hæst gagnvart ESB og fimm atriði sem borið hefur hæst í umræðunum um að kíkja í pakkann:
Fimm atriði sem líklega bera hæst í viðræðum Íslands við ESB:
1. Sjávarútvegur – 13. kafli.
Langmikilvægast. Hér kæmi til úrlausnar hvernig Ísland lagaðist að sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB: stjórn fiskveiða, aðgangur, kvótar, markaðsskipulag og sambandið við stöðu Íslands sem strandríkis.
2. Landbúnaður – 11. kafli, ásamt matvæla- og dýraheilbrigðismálum í 12. kafla.
Hér kæmu styrkjakerfi, markaðsskipulag, dreifbýlisstefna, innflutningsvernd og síðan séríslensk álitamál um dýra- og plöntuheilbrigði.
3. Sjálfstæð utanríkisviðskipti – 30. kafli.
Þetta gleymist oft. Aðild krefst aðlögunar að sameiginlegri viðskiptastefnu ESB og alþjóðlegum skuldbindingum sambandsins. Þar kemur því til skoðunar sjálfstætt samningsforræði Íslands gagnvart ríkjum utan ESB.
4. Efnahags- og peningamál – 17. kafli.
Hér yrði fjallað um skyldur Íslands samkvæmt efnahags- og myntbandalaginu. Nýtt aðildarríki skuldbindur sig til að uppfylla skilyrði fyrir upptöku evru síðar.
5. Fjárframlög, byggðamál og fjárhagslegt uppgjör – einkum 22. og 33. kafli.
Hér yrði rætt um framlag Íslands í sameiginlegan sjóð ESB og aðgang að byggða- og uppbyggingarsjóðum. Þetta skiptir máli þegar metið er hvað Ísland greiðir til ESB.
Fimm mál sem eru ekki aðlögunaratriði en hefur borið hátt í umræðunum:
1. Lægri vextir.
Enginn kafli heitir „vextir“ og ESB semur ekki um hvaða vextir verði á Íslandi eftir aðild. Aðildarsamningur getur því ekki tryggt ákveðna lækkun vaxta.
2. Lægra matarverð.
„Lægra matarverð“ er ekki samningsatriði eða eitthvað sem ESB getur lofað Íslendingum.
3. Evran sjálf.
Ný aðildarríki skuldbinda sig til upptöku evru þegar skilyrðum er fullnægt.
4. Hernaðarlegt öryggi Íslands.
. Fullyrðing um að aðild auki öryggi Íslands er því pólitískt mat á afleiðingum aðildar, ekki „tilboð“ sem fæst við samningsborðið.
5. „Skjól“ Íslands í breyttri heimsmynd – Trump, Grænland og óvissa um Bandaríkin.
Þetta er ekki samningsatriði. ESB getur ekki í aðildarsamningi samið um hvernig Bandaríkin hegða sér í framtíðinni eða tryggt Íslandi ákveðið pólitískt skjól gagnvart þeim.
Við blasir skýr tvískipting:
Í viðræðunum: fiskur, landbúnaður, dýraheilbrigði, viðskiptaforræði, peningamál, fjárframlög og regluverk.
Í kosningabaráttunni: vextir, matarverð, evran, öryggi og skjól í óvissri heimsmynd.
Skyldu lokadagar baráttunnar snúast um raunverulegu viðfangsefnin gagnvart ESB eða það sem leysa verður á heimavelli?