9.6.2026 12:44

Slóvenía, Ísland og Ísrael

Deilur um afstöðuna til Palestínu og Ísraels fá nýja þýðingu fyrir ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur og utanríkisráðherra hennar vegna ESB-áforma þeirra.

Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur hefur skipað sér í hóp róttækustu andstæðinga Ísraelsríkis í Evrópu. Þetta birtist í ýmsum myndum, meðal annars með ákvörðun ríkisútvarpsins um að hætta þátttöku í Evróvisjón vegna aðildar Ísraela að keppninni. Logi Einarsson menningarráðherra og Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra lögðu blessun sína yfir þá ákvörðun.

Ísland skipaði sér þar í sveit með Slóveníu, Spáni, Hollandi og Írlandi. Slóvenski forsætisráðherrann Robert Golob fór ekki leynt með andstöðu sína á Ísrael og sömu sögu er að segja um forseta Slóveníu, Natösu Pirc Musar.

Screenshot-2026-06-09-at-12.42.10Þessi fáni Palestínu var fjarlægður í Lublijana.  

Skipt var um ríkisstjórn í Slóveníu fimmtudaginn 4. júní og hóf nýi forsætisráðherrann, Janez Janša, sitt fjórða kjörtímabil sem forsætisráðherra með því að fyrirskipa að palestínski fáninn yrði fjarlægður af aðalstjórnarbyggingunni í Ljubljana, þar sem hann hafði blaktað í tvö ár.

Í færslu á X á föstudaginn 5. júní sagði Janša að ríkisstjórn hans myndi fylgja því sem hann kallaði „ábyrga“ utanríkisstefnu „reista á staðreyndum“

Janša hefur lengi tekið málstað Ísraela. Hann kallaði viðurkenningu forvera síns, Golobs, á Palestínu ólöglega, studdi rétt Ísraels til að ráðast á Gaza og önnur lönd á svæðinu og hefur ítrekað sagt: „Við stöndum með Ísrael.“

Hann hefur einnig sagt að Slóvenía eigi að flytja sendiráð sitt frá Tel Aviv til Jerúsalem. Gideon Sa'ar utanríkisráðherra Ísraels þakkaði Janša og sagði að Ísrael myndi opna sendiráð í Ljubljana „tafarlaust“.

Slóvenía viðurkenndi Palestínu sem ríki í maí 2024, ásamt Spáni, Írlandi og Noregi. Talið er að Janša kunni að afturkalla viðurkenningu Slóveníu á Palestínu.

Forseti Slóveníu lýsti andúð sinni á stefnubreytingu stjórnar lands síns með því að draga fána Palestínu að húni á forsetahöllinni.

Deilur um afstöðuna til Palestínu og Ísraels fá nýja þýðingu fyrir ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur og utanríkisráðherra hennar vegna áforma þeirra um að fá umboð til viðræðna um aðild Íslands að ESB. Komi tilmæli um viðræðurnar fyrir leiðtogaráð ESB nægir að eitt ríki hreyfi andmælum við fundarborðið til að tilmælunum verði hafnað.

Með því að skipa sér í hóp með helstu andstæðingum Ísraels innan ESB tekur ríkisstjórn Íslands þá áhættu að þeir sem líta ekki Ísrael hatursaugum vilji ekki fá nýtt ríki í andstæðingahóp sinn.

Bægslagangur ríkisstjórnarinnar í alþjóðamálum er mikill og kann að draga þann dilk á eftir sér að enginn beri til hennar traust, hvort heldur á heimavelli eða alþjóðavettvangi. Að veita slíkri stjórn opið umboð í ESB-aðildarviðræðum er boð í óvissuferð undir forystu stjórnmálamanna sem telja sig ekki þurfa neina leiðsögn.

Til þess kann að koma að innan ESB þyki stjórnendum einhverra þjóða óskynsamlegt að hleypa stjórnvöldum með jaðarsjónarmið, til dæmis í málefnum Ísraels, í hópinn.