Sjávarútvegsstefna án fyrirvara
Þetta tal af hálfu framkvæmdastjóra ESB er bara áróður án minnsta pólitíska umboðs en íslenskir ráðherrar bíta auðveldlega á öngulinn enda er um ósjálfráð viðbrögð reist á eigin óskhyggju að ræða.
Marta Kos, stækkunarstjóri ESB, segir jafnan að hún hafi sínar hugmyndir um aðild Íslands og vinni að þeim en hún ráði ferðinni ekki að lokum, það séu stjórnmálamennirnir sem eigi síðasta orðið.
Þarna vísar hún til þess að viðræður við Ísland hefjist ekki að nýju nema ríkisstjórnir allra ESB-ríkjanna 27 samþykki það á ríkjaráðstefnunni sem boðuð yrði segði meirihluti kjósenda já í atkvæðagreiðslunni 29. ágúst, já til að sjá.
Ríkisstjórnir ESB-ríkjanna yrðu að hafa samþykki þjóðþinga sinna eða aðra lögmæta heimild til að segja já við viðræðum við Ísland en stjórnirnar gætu einnig sett skilyrði að eigin frumkvæði eða að fyrirmælum þjóðþinga sinna.
Það þarf enginn að segja já til að sjá þetta.
Á forsíðu Morgunblaðsins í dag (9. júlí) er fjögurra dálka frétt undir fyrirsögninni: Fiskveiðistefna ESB ófrávíkjanleg
Í fréttinni segir að ríki sem ganga í ESB verði að lúta sameiginlegri sjávarútvegsstefnu sambandsins. Þetta hafi Rob Jetten, forsætisráðherra Hollands, staðfest í sérstakri umræðu í neðri deild hollenska þingsins 16. júní.
Þingmaðurinn Michiel Hoogeveen vakti í umræðunni máls á ummælum Costas Kadis, sjávarútvegsstjóra ESB, um hugsanlegt svigrúm fyrir Ísland í aðildarviðræðum. Spurði hann forsætisráðherrann hvort afstaða hollensku ríkisstjórnarinnar væri ekki örugglega sú að sameiginlega fiskveiðistefnan stæði óhögguð og að ríki sem vildi fulla aðild að ESB yrði að undirgangast hana. Ráðherrann staðfesti það stutt og laggott: „Rétt, já.“
Í blaðinu segir að þingmaðurinn hafi jafnframt lagt fram tillögu um að sjávarútvegsstefnan, þar með taldar reglur um aðgang að fiskimiðum, yrði áfram óaðskiljanlegur hluti regluverks ESB í aðildarviðræðum. Tillagan var samþykkt með 146 atkvæðum af 150.
Þetta er mikil samstaða á margflokka og sundurlyndu þingi Hollands og endurspeglar hún vafalaust viðhorf þingmanna í mörgum ESB-löndum. Þeir eru mjög á varðbergi vegna allra hugmynda í framkvæmdastjórn ESB um sérstakt svigrúm gagnvart ESB-umsóknarríkjum. Þau eru á Vestur-Balkanskaga auk Úkraínu og Moldóvu.
Augljóst er að Costas Kadis, sjávarútvegsstjóri ESB, sem haldið hefur að minnsta kosti tvo fundi með Hönnu Katrínu Friðriksson atvinnuvegaráðherra, hefur ekkert pólitískt umboð til að bjóða svigrúm eða undanþágur í viðræðum við Ísland. Ummæli hans í þá veru þjóna annaðhvort þeim tilgangi að skapa upplýsingaóreiðu eða að telja kjark í Viðreisnarráðherrana.
Í frétt Morgunblaðsins er rifjað upp að Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra hefði sagt að Kadis sjávarútvegsstjóri hefði „beinlínis stafað það ofan í okkur“ að unnt væri að finna sérlausnir og „draga fram varanlegar undanþágur“.
Þetta tal af hálfu framkvæmdastjóra ESB er bara áróður án minnsta pólitíska umboðs en íslenskir ráðherrar bíta auðveldlega á öngulinn enda er um ósjálfráð viðbrögð reist á eigin óskhyggju að ræða. Þetta bragð er viðtekin aðferð í samningatækni. Það er líklega víða hlegið að ráðherrunum í ESB-höllum.