Ríkisstjórn í hlustunarham
Áður talaði Kristrún um verkstjórn en nú kýs hún að fara í hlustunarham, ekki vegna skorts á verkefnum heldur vegna þess að hún veldur þeim ekki.
Kristrún Frostadóttir, forsætisráðherra og formaður Samfylkingarinnar, blandaði sér beint í sveitarstjórnarkosningarnar með nokkru brambolti á liðnu vori.
Hún boðaði blaðamannafund í Kópavogi og kynnti stefnu sem sérstaklega var beint gegn meirihlutanum þar og Sjálfstæðismönnum. Niðurstaða kosninganna þar varð hins vegar sú að Sjálfstæðisflokkurinn hlaut glæsilega kosningu og hreinan meirihluta undir forystu Ásdísar Kristjánsdóttur bæjarstjóra. Hlutur Samfylkingarinnar varð afleitur miðað við hve hátt var reitt til höggs með sleggju flokksins.
Kristrún segir nú hvað eftir annað að hún ætli að segja já í þjóðaratkvæðagreiðslunni sem hún ákvað að yrði haldin 29. ágúst til að þoka okkur nær aðild að ESB. Þá hefur hún boðað að hún ætli að efna til „hlustunarfunda“ um landið nú fyrir kjördag.
Þessi hlustunarstefna er einkennandi fyrir það sem ráðherrarnir boða þegar þeir hitta þá sem vilja já til að sjá. Í henni felst að ekki eigi að kynna nein fastmótuð stefnumál í komandi viðræðum við ESB heldur eigi að bíða og sjá hvað ESB hefur að bjóða. Fyrir málsvara stækkunardeildar ESB er þetta algjörlega nýtt. Hlutverk þeirra er að opna svonefnda samningskafla með skýringum umsóknarríkis á aðlögun að lagagrunni ESB. Nú láta íslenskir ráðherrar eins og þeir eða fulltrúar þeirra hafi það eina verkefni að hlusta.
Hlustunarstefnan birtist ekki aðeins í verki gagnvart ESB. Við blasir að allar tilraunir ríkisstjórnarinnar til að halda verðbólgu neðan við umsamin mörk í kjarasamningum hafa brugðist. Þá hefur einnig skýrst að ríkisstjórnin lítur á það sem hlutverk sitt að bíða og hlusta á hvað aðilar vinnumarkaðarins hafi fram að færa. Þeir verði að ná saman um aðgerðir af hálfu ríkisstjórnarinnar í efnahagsmálum. „Við getum ekki endalaust leyst kjarasamninga með því að koma með stóra aðgerðapakka sem eru ófjármagnaðir,“ sagði forsætisráðherra á ruv.is 11. ágúst.
Því miður verður að segja þá sögu eins og hún er að ríkisstjórn sem getur ekkert aðhafst vegna skorts á frumkvæði frá öðrum og boðar að hún ætli að hlusta til að geta haldið lífi er lítils eða einskis virði: Ríkisstjórnin getur ekki mótað stefnu í ESB-málinu og ætlar að hlusta á það sem þjóðin segir 29. ágúst; ríkisstjórnin getur ekki mótað samningsmarkmið gagnvart ESB og ætlar að hlusta á það sem ESB hefur að bjóða og ríkisstjórnin hefur gefist upp við að móta stefnu í efnahags- og atvinnumálum en ætlar að hlusta á það sem aðilar vinnumarkaðarins hafa að bjóða.
Líklegt er að sú aðferð sem nú er boðuð með þátttöku Kristrúnar fyrir kjördaginn 29. ágúst sé skipulögð í samráði við SJÁ-hreyfinguna en kosningastjóri hennar er Kolbeinn Arnarson, starfsmaður í utanríkisráðuneytinu þar til í maí 2026 en þá hafði hann tekið að sér að stjórna misheppnaðri kosningabaráttu Samfylkingarinnar í Kópavogi. Var það líklega að tilhlutan hans og ráðgjafa forsætisráðherra að Kristrún hóf afskipti sín af kosningunum á liðnu vori í Kópavogi.
Hlustun er góðra gjalda verð þegar hún er undanfari ákvörðunar. Hún verður hins vegar að stjórnunaraðferð þegar hún kemur í stað ákvörðunar. Ríkisstjórn er ekki kjörin til þess eins að hlusta á hvað ESB, aðilar vinnumarkaðarins eða kjósendur segja og bregðast síðan við. Hún er kjörin til að móta stefnu, axla ábyrgð á henni og leita umboðs til að framkvæma hana.
Kristrún Frostadóttir þarf því ekki fleiri hlustunarfundi fyrir 29. ágúst. Hún þarf að segja þjóðinni hvað ríkisstjórn hennar ætlar sér. Áður talaði Kristrún um verkstjórn en nú kýs hún að fara í hlustunarham, ekki vegna skorts á verkefnum heldur vegna þess að hún veldur þeim ekki.