Reynslan höfð að engu
Ég er að grundvallarstefnu ósammála Jóni Bjarnasyni og Steingrími J. Sigfússyni og hef aldrei átt pólitíska samleið með þeim. Nú erum við þó sammála gegn ESB-aðild Íslands.
Ég er að grundvallarstefnu ósammála Jóni Bjarnasyni og Steingrími J. Sigfússyni og hef aldrei átt pólitíska samleið með þeim. Nú erum við þó sammála gegn ESB-aðild Íslands.
Þeir sátu báðir í ríkisstjórninni sem sótti um aðildina sumarið 2009. Steingrímur J. studdi umsóknina en Jón greiddi atkvæði gegn henni á þingi. Þeir voru ekki samstiga um framkvæmd aðildarviðræðnanna eins og sjá má af viðtali við Jón í Morgunblaðinu 15. ágúst og grein Steingríms J. á Vísi 12. ágúst.
Jón leggur áherslu á að umsóknin 2009 hafi aðeins fengið meirihluta eftir að utanríkismálanefnd alþingis setti ítarlega fyrirvara. Þetta hafi verið rauð strik sem ráðherrar máttu ekki fara yfir án þess að leita aftur til alþingis. Jón bendir á að nú segist ríkisstjórnin ætla að taka fyrri viðræður upp að nýju en hún hafi hvorki endurstaðfest fyrirvara alþingis frá 2009 né lagt fram ný og skýr samningsmarkmið.
Jón Bjarnason af mbl.is
Steingrímur J. nálgast málið úr annarri átt. Undir lok árs 2012 hafði hann nákvæmt yfirlit yfir stöðu sjávarútvegs, landbúnaðar, dýra- og plöntuheilbrigðismála og annarra mála sem heyrðu undir ráðuneyti hans.
Niðurstaða hans nú er afdráttarlaus. „Fátt ef nokkuð“ hafi undir lok árs 2012 bent til þess að Ísland væri að ná gegnumbroti í helstu samningsmarkmiðum sínum. Mikilvægustu kaflarnir hafi staðið fastir og óopnaðir vegna þess hve mikið bar á milli.
Jón hætti sem ráðherra í árslok 2011 og Steingrímur J. tók við embætti hans. Þeir voru þá ósammála en reynslan leiðir þá nú að sömu niðurstöðu.
Steingrímur J. segir jafnframt nú: „Samningssvigrúm ESB er afar takmarkað.“ Ástæðan sé ekki illvilji í Brussel heldur baklandið í aðildarríkjunum. Varanlegar undanþágur fyrir nýtt ríki frá reglum sem núverandi aðildarríki hafa sjálf þurft að sætta sig við séu afar ólíklegar.
Þetta gengur þvert á þá hugmynd að segja eigi já til að sjá hvað ESB bjóði. Steingrímur J. telur þegar liggja fyrir í öllum aðalatriðum hvað aðild felur í sér, hvað Ísland lætur af hendi og hvað það fær. Hann hefur þess vegna „afar takmarkaða trú“ á að nýr leiðangur skili teljandi árangri eða upplýsingum umfram það sem þegar liggur fyrir.
Jón kemst að sömu niðurstöðu út frá sinni reynslu. Hann telur fyrra ferlið hafa sýnt hvar mörkin lágu þegar komið var að þeim málum þar sem íslensk sérstaða og regluverk ESB rákust saman.
Svar aðildar- eða já-sinna við þessum viðvörunarorðum sem flutt eru af tveimur mönnum sem báðir hafa milliliðalausa og persónulega reynslu af samskiptum við ESB og viðræðum um þau mál sem enn skipta okkur mestu er einfalt: Þeir eru of gamlir til að hugsa um framtíðina. Gott ef þessi boðskapur er ekki fluttur í útvarpsauglýsingum á vegum ríkisins.
Ég birti á dögunum mynd af heyrúllum sem ungur maður staflaði upp skammt frá Goðalandi í Fljótshlíð en á þær skráði hann rauðu letri: ESB nei takk. Nú hafa um 900 manns lýst afstöðu og líkar við það sem myndin kynnir.
Allir eru þó ekki jákvæðir, einn sagði: „Allt gamlir kallar sem vilja ráða framtíðinni fyrir unga fólkið. Hvað er að gerast í heiminum? Allt gamlir kallar sem eru að gera allt vitlaust?“
Þegar svo er komið að reynsla og miðlun hennar, svo ekki sé minnst á mynd af heyrúllum, vekja tilfinningar af þessu tagi er upplýst umræða í hættu svo ekki sé meira sagt. Enginn þarf að segja já til að sjá það.