3.7.2026 10:19

Orð og athafnir í NATO

Hér víkja tveir sérfróðir menn réttilega að því að í umræðum um þennan NATO-fund og samstarf aðildarríkjanna beggja vegna Atlantshafs verði að greina á milli þess sem sagt er annars vegar og gert hins vegar.

Donald Trump Bandaríkjaforseti ræður ekki við sig vegna ríkisoddvitafundar NATO-ríkjanna í Ankara 7. og 8. júlí nk. Hann sagði á einkamiðli sínum Truth Social fimmtudaginn 2. júlí að það væri „fáránlegt“ fyrir Bandaríkin að halda áfram „einhliða“ sambandi sínu við NATO.

„Donald Trump er alltaf öskureiður yfir einhverju. Og hann er óánægður með framlög Evrópu, útgjöld Evrópu til varnarmála, Íran, eða hvað sem það kann að vera,“ sagði Kurt Volker, fyrrverandi fastafulltrúi Bandaríkjanna hjá NATO í fyrri stjórnartíð Trumps, í Europe Today hjá Euronews 2. júlí. Stöðugt nöldur Trumps í garð bandamanna í Evrópu og Kanada væri ekki alltaf á rökum reist.

Fastafulltrúinn sagði að Trump myndi ekki sprengja NATO-fundinn, hann ætti gott samband við Erdogan Tyrklandsforseta og vildi ekki skemma neitt fyrir honum.

Trump og varnarmálaráðherra hans hafa löngum talað á þann veg að Evrópuþjóðirnar stunduðu sníkjur af Bandaríkjamönnum í hermálum.

„Stjórninni núna finnst gott að segja að Evrópa hafi ekki staðið með okkur,“ sagði Volker þegar hann ræddi Íransstríð Trumps og þátt NATO-ríkja í Evrópu „Það eru dálitlar ýkjur. Við hefðum átt að leita til þeirra og þá hefði verið hægt að nota þá. Og við sögðum engum að við ætluðum að ráðast á Íran. Og svo kvörtuðum við yfir því að enginn tók þátt í árásinni með okkur.“

NATOLOGO2026

Marc Rubio, utanríkisráðherra Trumps, sagði á dögunum að fundurinn í Ankara yrði meðal mikilvægustu funda í 77 ára sögu NATO. Það kemur í ljós.

Benedikt Franke, framkvæmdastjóri Öryggisráðstefnunnar í München, MSC, var hér 26. júní á fyrstu árlegu öryggisráðstefnunni Vörðu, hugveitu um varnarmál. Í samtali við Morgunblaðið sem birtist 29. júní sagði hann um Ankarafund NATO að bandalagið hefði aldrei verið „hernaðarlega sterkara“ en nú þegar litið væri til „hernaðarviðbúnaðar, hernaðargetu og áætlana“. Pólitískt hefði bandalagið hins vegar „séð betri daga“ og það ekki aðeins vegna Trumps. Þar lýsti Franke þó sérstaklega áhyggjum af óræðri stefnu Trump-stjórnarinnar gagnvart Rússlandi.

Í samtalinu við Stefán Gunnar Sveinsson blaðamann sagði Franke að forðast ætti að gefa Ankarafundinum of mikið vægi eða binda of miklar vonir við hann. „Þetta er einn kvöldverður og einn tveggja klukkustunda vinnufundur. Ég held að það sem við öll vonumst eftir sé að gert verði samkomulag um áþreifanleg skref, samkomulag um áþreifanlegar tímalínur, samkomulag um áþreifanlegar fjármögnunaráætlanir.“

Hér víkja tveir sérfróðir menn réttilega að því að í umræðum um þennan NATO-fund og samstarf aðildarríkjanna beggja vegna Atlantshafs verði að greina á milli þess sem sagt er annars vegar og gert hins vegar. Nöldur Trumps sé í nösunum á honum en verkin tali síðan sínu máli.

Ríkisstjórn Íslands er of upptekin af því sem sagt er og lætur sig minna varða um það sem ákveðið er að gera. Þetta kemur skýrt fram þegar utanríkisráðherra Íslands telur að henni nýtist best að nota ummæli Trumps um Grænland til að svara spurningu um ESB-aðildarbrölt sitt á alþjóðavettvangi. Framhald...