Hvað varð um rökin?
Þegar andstæðingum ESB-aðildar er svarað með ásökunum um ótta og taugaveiklun í stað svara við spurningum um sjávarútveg, fullveldi og stjórnarskrá er ástæða til að spyrja: Hvað varð um rökin?
Þegar áhrifamiklir talsmenn ESB-aðildar kjósa að svara gagnrýni með því að tala um ótta, ofsa, taugaveiklun og hræðsluáróður fremur en að takast á við efni málsins er ástæða til að spyrja: Hvað varð um rökin?
Það er auðvitað þægileg aðferð í stjórnmálaumræðu að gera lítið úr andstæðingnum í stað þess að svara rökum hans. Þá er ekki lengur deilt um staðreyndir heldur geðslag. Sá sem bendir á afleiðingar ákveðinnar ákvörðunar er sagður hræddur. Sá sem varar við áhættu er sakaður um ofsa. Sá sem bendir á lagalegar eða stjórnskipulegar hindranir er sagður taugaveiklaður.
Skrif af þessu tagi eiga líklega að sanna jafnaðargeð, hugrekki og hugarró ESB-aðildarsinna þrátt fyrir að þeir fari hvað eftir annað halloka í efnislegu umræðunum.
Ríkisstjórnin óskar eftir umboði til að hefja að nýju ferli sem hefur það markmið að leiða Ísland til ESB-aðildar. Það er einfaldlega staðreynd. Aðildarviðræður eru ekki sjálfstætt markmið. Þær eru tæki til að ná aðild.
Ef einhver vill halda því fram að þjóðin sé aðeins að kjósa um að kíkja í pakkann er það hans réttur. Hann verður þá líka að leyfa öðrum að benda á hvert slíkt ferli stefnir samkvæmt eðli sínu. Aðildarumsókn er ekki fræðileg rannsóknarvinna. Hún er pólitísk ákvörðun um að sækjast eftir aðild.
Horft til Bessastaða.
Þeir sem vilja gera lítið úr gagnrýni andstæðinga Evrópusambandsins forðast að ræða þau atriði sem raunverulega skipta máli. Þeir fara í tilfinningagírinn þegar bent er á að sameiginleg sjávarútvegsstefna Evrópusambandsins taki við af íslenskri sjávarútvegsstefnu. Þeir forðast samtal um framsal valds til stofnana sambandsins. Þegar bent er á að breyta verði stjórnarskránni áður en gengið er í ESB snúa þeir upp á sig.
Enginn þeirra hefur enn svarað þeirri einföldu spurningu hvernig Ísland geti orðið aðili að Evrópusambandinu án þess að sameiginleg sjávarútvegsstefna sambandsins taki gildi hér á landi. Enginn hefur heldur sýnt fram á að unnt sé að semja um varanlegt sérhólf fyrir Ísland utan þeirrar stefnu. Þess í stað er umræðunni beint að skapgerð þeirra sem benda á þessa staðreynd.
Það er ekki merki um hræðslu að ræða afleiðingar pólitískra ákvarðana áður en þær eru teknar. Þvert á móti er það forsenda upplýstrar lýðræðislegrar umræðu. Væri eðlilegt að bíða með að ræða áhrif aðildar Íslands að Evrópusambandinu þar til eftir að þjóðin hefði samþykkt að hefja aðildarferlið? Á kjósandinn ekki einmitt rétt á að heyra bæði hvað stuðningsmenn og andstæðingar telja að bíði handan hornsins?
Þegar deilt er um stór mál í íslensku samfélagi er það eðlilegur hluti lýðræðisins að menn greini frá því sem þeir telja að muni gerast ef ein leið verður farin fremur en önnur.
Kjósendur eiga rétt á því að fá svör við réttmætum spurningum áður en þeir greiða atkvæði. Þeir eiga ekki að þurfa að velja á milli sálfræðilegra greininga á andstæðingum ESB og loforða um ótilgreind betri lífskjör.