Fleygur Kristrúnar
Þessi orð verða ekki misskilin. Nýja ferlið er skýrt: gera á samning og svo ætlar Kristrún að beita neitunarvaldi lítist henni ekki á hann. Þjóðin fær kannski aldrei að sjá hann?
Nú dregur að því samkvæmt starfsáætlun forseta alþingis að gengið verði til lokaafgreiðslu á tillögu utanríkisráðherra um ESB-þjóðaratkvæðagreiðsluna . Frá því að tillagan kom fram snemma í mars hefur skýrst betur með hverjum deginum hve illa hún er úr garði gerð og hve greinargerðin með henni er hroðvirknislega unnin.
Það hefur hallað svo mjög á stjórnarliða í þessum umræðum að Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra ákvað að setja fleyg í tveggja þrepa ferlið eins og stjórn hennar kynnti það upphaflega: (1) samþykkt að ganga til viðræðna og (2) niðurstaða viðræðna lögð fyrir þjóðina.
Jóhann Páll Jóhannsson, orkumálaráðherra og nánasti samstarfsmaður Kristrúnar, lýsti fleygnum með þessum orðum á alþingi föstudaginn 22. maí: „sérstaklega þegar það liggur fyrir, og hæstv. forsætisráðherra hefur verið algerlega skýr með það, að við munum ekki einu sinni leggja fram samning fyrir þjóðina ef okkur líst ekki á hann. Við erum ekki að fara í aðra þjóðaratkvæðagreiðslu með vonlausan samning við Evrópusambandið sem stjórnarflokkarnir standa ekki með.“
Þessi orð verða ekki misskilin. Nýja ferlið er skýrt: gera á samning og svo ætlar Kristrún að beita neitunarvaldi lítist henni ekki á hann. Þjóðin fær kannski aldrei að sjá hann?
Pawel Bartoszek, formaður utanrikismálanefndae alþingis, skjámynd.
Miðað við allar almennar starfsreglur og viðleitni til að stuðla að upplýstri umræðu á stjórnarandstaðan á þingi að óska eftir að fleygur Kristrúnar sé ræddur við sérfræðinga á vettvangi nefnda þingsins sem fjölluðu um tillöguna milli umræðna. Undir forystu utanríkismálanefndar, sem hefur forræði málsins, á að efna til sameiginlegs fundar hennar og stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar með sérfræðingum til að skýra ferlið sem við blasir verði tillagan samþykkt.
Það hljóta að vakna spurningar um hvernig haga eigi kynningu málsins eftir að fleygur Kristrúnar hefur verið kynntur á þann hátt sem að ofan er lýst. Landskjörstjórn ber ábyrgð á kynningunni og hefur samið við Lagastofnun Háskóla Íslands um að framkvæma hana. Þingmenn verða að hafa vitneskju um hvernig að verki verður staðið. Þarf enn á ný að breyta spurningunni? Á að setja fyrirvara um málsmeðferðina í texta þingsályktunarinnar?
Ólíklegt er að Viðreisnarmaðurinn Pawel Bartoszek, formaður utanríkismálanefndar, ljái máls á því að efna til slíks fundar. Hann hefur hvað eftir annað hafnað óskum um upplýsingar eða fyrirkall gesta. Honum er ljúfara að ganga erinda utanríkisráðherra en að stuðla að upplýstri umræðu á alþingi.
Hugur Pawels stendur aðeins til að blekkja almenning með tölum og fagurgala um ágæti evrunnar. Hann lætur eins og það sé handan við hornið að teygja sig í evru verði tillagan samþykkt. Augljósasta upplýsingafölsunin sem hann stundar felst í frumstæðasta popúlismanum: að veifa peningaseðlum annarra.
Þegar Pawel hafnar beiðnum um fundi og gögn gerir hann það í skjóli Þórunnar Sveinbjarnardóttur þingforseta sem framfylgir starfsáætlun sinni með hótuninni um endurbeitingu kjarnorkuákvæðisins til að þagga niður í stjórnarandstöðunni. Þetta er dapurleg aðferð til að bjóða megi til lýðræðisveislu (!) 29. ágúst 2026.