2.5.2026 11:28

Vandræðamálin og RÚV

Það er sérkennilegt og myndi vekja miklar umræður annars staðar en hér hve ríkisútvarpið (RÚV) er miðlægt í mörgum vandræða- ef ekki hneykslismálum sem snerta íslenska fjölmiðlun.

Það er sérkennilegt og myndi vekja miklar umræður annars staðar en hér hve ríkisútvarpið (RÚV) er miðlægt í mörgum vandræða- ef ekki hneykslismálum sem snerta íslenska fjölmiðlun.

Morgunblaðið birti frétt úr fundargerð stjórnar RÚV sem ekki verður skilin öðru vísi en að alþingismaðurinn Jón Gnarr hafi þegið þóknun fyrir að koma fram í gervi ESB-andstæðings í skemmtiþætti á RÚV. Þegar þetta komst í hámæli var skýringin á orðum útvarpsstjóra í fundargerðinni sú að Jón Gnarr ætti rétt á þóknun en hefði ekki gert reikning til að fá hana greidda.

Það vekur athygli vegna þessa máls hve margir veitast að Morgunblaðinu fyrir að vitna í fundargerðina og birta frétt um það sem þar stendur. Þetta er vindhögg.

Screenshot-2026-05-02-at-11.26.50

Það er sérkennilegt og myndi vekja miklar umræður annars staðar en hér hve ríkisútvarpið (RÚV) er miðlægt í mörgum vandræða- ef ekki hneykslismálum sem snerta íslenska fjölmiðlun.

Tveir Pálar Steingrímsson og Vilhjálmsson eru óþreytandi við að sýna hlutdrægni RÚV og sanna. Í bloggi sínu í dag, 2. maí, vekur Páll Vilhjálmsson athygli á því að formaður Blaðamannafélags Íslands, Sigríður Dögg Auðunsdóttir, falsi nýja erlenda úttekt um stöðu blaðamanna og fjölmiðla hér.

Blaðamenn án landamæra hækka Ísland um fimm sæti á nýjum lista um fjölmiðlafrelsi. Um áhrif útgerðar á fjölmiðla og blaðamenn segir í úttektinni:

Big fishing companies own media outlets, which raises questions of conflict of interest. Furthermore, since 2019, journalists who covered the Fishrot Files – suspected corruption in Namibia by a major fishing company were subjected to a prolonged smear campaign and a police investigation.

Á íslensku er texinn á þennan veg:

Stór útgerðarfyrirtæki eiga fjölmiðla, sem vekur upp spurningar um hagsmunaárekstra. Þar að auki hafa blaðamenn sem fjölluðu um Fishrot-skjölin – grunaða spillingu stórs útgerðarfyrirtækis í Namibíu – sætt langvarandi ófrægingarherferð og lögreglurannsókn frá árinu 2019.

Páll bendir á að í endursögn Sigríðar Daggar á efnisgreininni kveði við annan tón og falskari. Þar segi að

sjálfstæði blaðamanna [sé] ógnað af fulltrúum stórfyrirtækja, sérstaklega útgerðarfyrirtækjum. Blaðamenn hafi frá árinu 2019 verið þolendur ófrægingarherferðar Samherja vegna umfjöllunar um mútugreiðslur fyrirtækisins í Namibíu.

Því má velta fyrir sér hve háa einkunn slík endursögn fengi hjá þeim sem taka saman listann um fjölmiðlafrelsi.

Purkunarlaust er þeirri aðferð beitt að afflytja Samherjamálið fyrir erlendum blaðamönnum eins og síðast sást í Berlingske Tidende og nota síðan það sem fyrir löngu er útrætt og útskýrt hér sem nýmæli frá útlöndum til að blása nýju hetjulífi í þá sem hrundu Samherjamálinu af stað fyrir tæpum sjö árum. Þeir sæta engum ofsóknum hér en lýsa sér gjarnan sem fórnarlömbum.

Það er álitshnekkir fyrir ákæruvaldið hér á landi að binda ekki enda á rannsókn þessa máls þrátt fyrir 200 m. kr. aukafjárveitingu til þess. Hvaða hagsmunum þjónar að halda lífi í rannsókninni? Engin haldbær skýring liggur fyrir um það. Er þetta dregið von úr viti til að þóknast RÚV?