Kaffibollinn hér og þar
Fullyrt er að ríkidæmi Íslendinga sé að verulegu leyti blekking, reist á ofmati krónunnar og háum vöxtum, og af því dregin sú ályktun að skynsamlegt sé að færa efnahagsstjórn landsins inn í ESB.
Guðmundur Paul Scheel Jónsson birti þessa mynd á Facebook-síðu sinni með textanum: Já, en hann er svo ódýr kaffibollinn í Ungverjalandi. Með þeim orðum vísar hann til þess sem fulltrúi Evrópuhreyfingarinnar sagði í sjónvarpsþættinum Torginu á dögunum og taldi gild rök fyrir aðild að ESB.
Á myndinni sést að meðalmánaðarlaunin eftir skatt eru langhæst í Sviss, 6.800 evrur, Noregur kemur næst og Ísland er í þriðja sæti. Allt eru þetta lönd utan ESB en sameinuð í EFTA, Sviss hefur tvíhliða samskipti við ESB en Ísland og Noregur eru í EES-samstarfi við ESB.
Oft er ástæða til að undrast reiknikúnstir þeirra sem láta eins og hag íslenskra launþega sé betur borgið innan ESB en utan. Dæmi án tillits til talnanna sem þetta kort sýnir eru marklaus og sett fram í blekkingarskyni.
Fullyrt er að ríkidæmi Íslendinga sé að verulegu leyti blekking, reist á ofmati krónunnar og háum vöxtum, og af því dregin sú ályktun að skynsamlegt sé að færa efnahagsstjórn landsins inn í Evrópusambandið.
Þessi röksemdafærsla stenst ekki. Laun eftir skatta á Íslandi eru raunveruleg og endurspegla ekki aðeins gengisskráningu heldur einnig öflugt lífeyriskerfi, mikla atvinnuþátttöku og sveigjanleika hagkerfisins. Ef krónan væri í raun ofmetin með þeim hætti sem haldið er fram myndi það óhjákvæmilega birtast í viðvarandi ójafnvægi og gengishruni. Þvert á móti hefur íslenskt hagkerfi ítrekað sýnt að það getur staðið undir eigin gjaldmiðli og brugðist við áföllum með aðlögun sem ríki innan myntbandalaga búa ekki yfir.
Aðild að Evrópusambandinu er ekki tæknileg leiðrétting heldur grundvallarbreyting á þessu fyrirkomulagi. Hún myndi fela í sér framsal á stjórn peningamála, aðlögun að sameiginlegri viðskiptastefnu og minni möguleika til að bregðast við eigin efnahagsaðstæðum.
Það sem kallað er stöðugleiki er í reynd minni sveigjanleiki. Kjarninn er því ekki hvort Ísland sé of ríkt heldur hvort þjóðin vilji halda í eigin höndum þeim tækjum sem hafa tryggt stöðu hennar: sjálfstæða efnahagsstjórn, öflugt sparnaðarkerfi og eigin gjaldmiðil.
Ríkidæmið er ekki bókhaldsbrella heldur afleiðing af þessu fyrirkomulagi – og það er styrkur sem ekki ber að afsala sér.
Það er fráleitt af hugmyndasmiði ESB-aðildarinnar að veitast að Boga Nils Bogasyni forstjóra Icelandair og Halldóri Benjamín Þorbergssyni forstjóra Heima fyrir að hafa lýst skoðunum sínum í greinum annars vegar á Vísi og hins vegar í Morgunblaðinu með ásökunum um að þeir taki „þátt í pólitískri herferð Miðflokksins og hinna stjórnarandstöðuflokkanna gegn því að fólkið í landinu fái sjálft að ákveða hvort aðildarviðræðum við Evrópusambandið verði framhaldið“.
Í umsögn sinni til utanríkismálanefndar alþingis um ESB-þjóðaratkvæðagreiðsluna varar dr. Carl Baudenbacher, fyrrv. EFTA-dómsforseti, við vaxandi tilhneigingu stjórnenda ESB til að hefta málfrelsi. Þess sama gætir nú hjá ESB-aðildarsinnum hér. Nú á að hræða forystumenn í atvinnulífinu frá því að segja skoðun sína og útiloka þar með málefnalega gagnrýni.