Frelsisdagur heimsfjölmiðla
Þetta er brostin ímynd hjá RÚV. Það er einnig rangt mat hjá þeim sem tala í nafni félags blaðamanna að aukin íhlutun ríkisins í rekstur fjölmiðla stuðli að betri fjölmiðlun.
Það er ekki aðeins hér á landi sem sumir fjölmiðlamenn þykjast frjálsari en aðrir. Frelsið er ekki tryggt með því að ríkið hafi rekstur fjölmiðils á sinni hendi. Þetta sannaðist til dæmis í nýlegri kosningabaráttu í Ungverjalandi þar sem ríkisfjölmiðlar héldu andstæðingum Viktors Orbán alveg frá áhorfendum og áheyrendum. Um 80% fjölmiðla í Ungverjalandi voru undir forsjá ríkisins.
Hér á ríkisfjölmiðillinn undir högg að sækja vegna ásakana um hlutdrægni og stórfelldan misbrest á fréttastofunni sjálfri við meðferð á því sem hér er kallað Samherjamálið en snýst í raun um fiskveiðistjórnun í Namibíu og sölu veiðileyfa þar. Samherji á enga aðild að sakamáli sem rekið er fyrir dómstólum í Namibíu. Hér dregst hins vegar von úr viti að héraðssaksóknari ljúki meðferð máls hjá sér.
Í dag er World Press Freedom Day, það er frelsisdagur heimspressunnar. Af því tilefni efnir breska vinstrisinnaða blaðið The Guardian til almennrar fjársöfnunar sér til stuðnings, það sé ekki undir hæl neinna auðmanna.
Betsy Reed, ritstjóri The Guardian í Bandaríkjunum, sendir þeim sem eru á póstlista blaðsins bréf með ósk um fjárstuðning.
Í bréfinu bendir hún á að sjónvarpsstöðin CBS News sé nú í eigu milljarðamærings, bandamanns Trumps, sem sé við það að sölsa undir sig CNN. Þá hóti FCC (The Federal Communications Commission), að svipta ABC-stöðina útsendingarleyfi vegna þess að þáttarstjórnandinn Jimmy Kimmel sagði brandara sem særði Melaniu Trump. Reed segir FCC á bandi Trumps.
Hún beinir spjótum sínum einnig að Amazon-auðmanninum Jeff Bezos sem haldi áfram niðurskurði og ritstjórnarlegum afskiptum af blaði sínu The Washington Post.
Niðurstaða Betsy Reed er að nú séu fréttamiðlar eins og The Guardian „sjaldgæfari og mikilvægari en nokkru sinni fyrr“. Þeir fjalli um stjórn Trumps án þess að slá af siðferðislega eða við meðferð staðreynda.
Hlustendur RÚV vita að þar hafa fréttamenn dálæti á The Guardian, ekki aðeins vegna frétta eða skoðana sem þar birtast, heldur vegna þess að þeir telja sig í flokki með þeim sem veiti auðmönnum og að minnsta kosti sumum stjórnmálamönnum siðferðislegt aðhald í krafti virðingar fyrir staðreyndum.
Þetta er brostin ímynd hjá RÚV. Það er einnig rangt mat hjá þeim sem tala í nafni félags blaðamanna að aukin íhlutun ríkisins í rekstur fjölmiðla stuðli að betri fjölmiðlun. Við erum á leiðinni til þess sem ríkti hjá Orbán í Ungverjalandi þegar um 80% fjölmiðlastarfsemi var undir forsjá ríkisins og nú er boðað að ríkisstuðningur við fjölmiðla verði háður auglýsingatekjum RÚV.
Forystumenn félags íslenskra blaðamanna láta eins og hér búi fjölmiðlamenn við ofríki ef ekki beinar ofsóknir. Fyrir því eru engin rök. Í nýlegri ályktun aðalfundar Blaðamannafélags Íslands er gefið til kynna að hér sé grafið „undan trúverðugleika blaðamanna með ómálefnalegum árásum, dylgjum og alvarlegum ásökunum vegna starfa þeirra“. Með því sé „ekki aðeins vegið að einstökum blaðamönnum heldur að fjölmiðlafrelsi og rétti almennings til upplýsinga“. Dæmi óskast þessum stóru orðum til stuðnings?