ESB skortir ríkar þjóðir
Af hálfu stækkunarstjóra ESB er aðild Íslands seld leiðtogaráði ESB á þeim forsendum að við verðum ekki þiggjendur heldur borgum með okkur og eftir aðild okkar komi hin ríka þjóðin, Norðmenn.
Stjórnendur framkvæmdastjórnar ESB hvöttu til þess að Íslendingar flýttu þjóðaratkvæðagreiðslunni sem ríkisstjórnin boðaði á árinu 2027 en vill nú að verði 29. ágúst 2026. Þeir leita allra leiða til að brjóta á bak aftur andstöðu þeirra innan ESB sem vilja ekki stækka sambandið.
Engu nýju ríki hefur verið hleypt inn í ESB síðan Króatía varð aðili þess árið 2013 en landið sótti um aðild 2003.
Í grein sem birtist á vefsíðunni POLITICO mánudaginn 30. mars er boðskapurinn sá að í auðugum Evrópuríkjum, Íslandi og Noregi, sé áhugi á ESB-aðild vaxandi vegna framgöngu Donalds Trump. Staðan sé önnur en fyrir tveimur áratugum þegar fátæk ríki í Austur-Evrópu vildu komast í ESB til að verða ríkari. Nú vilji efnameiri þjóðir, Norðmenn og Íslendingar, leita sér að auknu öryggi með ESB-aðild.
Höfundur greinarinnar lætur þess ekki getið að norska stórþingið samþykkti á dögunum að hreyfa ekki við ESB-aðild fyrr en hugsanlega eftir 2029.
Á hinn bóginn er vitnað í Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur utanríkisráðherra sem segir að ein af ástæðum þess að atkvæðagreiðslunni hafi verið flýtt til 29. ágúst 2026 sé „geópólitíski óróinn“. Íslendingar yrðu „sterkari í stærri hópi með þjóðum sem eru okkur líkar og tala fyrir lýðræði, frelsi, mannréttindum og landsyfirráðum. Svo ekki sé minnst á sjálfsákvörðunarrétt þjóða.“ Aðdráttarafl þess að ganga í ESB „felst vissulega í vörnum og öryggi en það er líka efnahagslegt öryggi okkar,“ segir Þorgerður við POLITICO.
Þetta er mikilvægur þráður í málflutningi ESB-aðildarsinna eins og mátti heyra í sjónvarpsþættinum Torginu þriðjudaginn 24. mars þegar Vilborg Ása Guðjónsdóttir alþjóðastjórnmálafræðingur svaraði spurningu um öryggismálin þar með því að lýsa Bandaríkjunum sem ótraustum bandamanni og minntist ekki á tvíhliða varnarsamning okkar við þau.
Nú er þetta ástand „opni glugginn“ fyrir okkur en af hálfu stækkunarstjóra ESB er aðild Íslands seld leiðtogaráði ESB á þeim forsendum að við verðum ekki þiggjendur heldur borgum með okkur og eftir aðild okkar komi hin ríka þjóðin, Norðmenn.
Í grein POLITICO segir að innan ESB hafi aðildarríkin meiri hag af því að hleypa ríkum löndum í klúbb sinn en fátækum í austri. Sé litið til landanna 13 sem gengið hafi í ESB frá 2004 verði að leggja þeim til fé innan sambandsins, þau greiði ekki með sér til þess. Það sama myndi líklega gilda um þjóðirnar á opinberum biðlista ESB, þar á meðal Úkraínu, Moldóvu, Albaníu, Serbíu og Svartfjallaland.
Þessi fjárhagslegu sjónarmið þýði að erfitt verði að sannfæra núverandi aðildarríki, sem öll þyrftu að gefa samþykki sitt, um að þessum fátækari þjóðum skuli hleypt inn í klúbbinn.
Stækkunarhlið ESB hefur verið lokað. Augljóst er að stækkunardeild ESB telur að umsókn Íslands kunni að opna glufu fyrir ríka, hrædda eyjarskeggja í norðri sem síðan megi stækka fyrir ríka nágranna þeirra í Noregi og einhver þurftarríki í austri og suðri.