20.5.2026 9:28

Duglaus ríkisstjórn

Það er í raun farið fram á að kjósendur veiti ríkisstjórn sem hefur reynst gjörsamlega mislukkuð á fyrstu 18 mánuðum ferils síns opið umboð til að ráðskast með framtíð þjóðarinnar undir handarjaðri stækkunardeildar ESB.

Stýrivextir Seðlabanka Íslands hækka enn um 0,25% stig í dag. Þetta er enn einn mælikvarðinn sem sýnir að ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur tekst alls ekki að halda sig á þeirri braut sem boðuð var í upphafi ferils hennar.

Stóra sleggjan sem átti að nota til að slá niður verðbólguna dugar ekkert. Orðalepparnir sem forsætisráðherra hefur notað eins og „verkstjórn“ og „tiltekt“ eru marklausir. Vinsældirnar og kjörþokkinn sem átti að nýta til að styrkja stöðu Samfylkingarinnar í byggðakosningunum snerust í andhverfu sína.

Stærstu kosningasvikin eru nú kynnt þjóðinni sem „lýðræðisveisla“. Svikin eru sett í þann búning að þau sýni að ríkisstjórnin „treysti þjóðinni“ og þeir sem andmæla vinnubrögðunum séu andvígir því að „þjóðin fái að ráða“.

Þegar flokksleiðtogar láta eins og einir þeir tali fyrir munn þjóðarinnar en andstæðingar þeirra ekki er það til marks um popúlisma valdhafa sem vilja umboð til að fá enn meiri völd. Um það snýst einmitt deilan sem ríkisstjórnin hefur sett á oddinn vegna áforma sinna um að koma Íslandi inn í ESB.

Shutterstock_273329774-scaled

Í samvinnu við stækkunardeild ESB hefur verið hannaður málstaður sem er reistur á því að Ísland sé í raun ESB-umsóknarríki og hafi verið það síðan 2009 og nú þurfi ekki annað en grænt ljós frá kjósendum til að fjarlægja hvítu ábreiðurnar af stólum fulltrúa Íslands og ESB, þurrka rykið af samningaborðinu og sækja gömlu möppurnar úr skjalaskápunum. Boðskapur utanríkisráðherra Íslands er að atkvæðagreiðslan snúist um að græna ljósið verði kveikt.

Þetta er ævintýranleg einföldun og blekking til að fela þá staðreynd að af hálfu ríkisstjórnarinnar hefur ekki verið unnin nein heimavinna um samningsmarkmið eða stefnumótun vegna viðræðnanna. Það er í raun farið fram á að kjósendur veiti ríkisstjórn sem hefur reynst gjörsamlega mislukkuð á fyrstu 18 mánuðum ferils síns opið umboð til að ráðskast með framtíð þjóðarinnar undir handarjaðri stækkunardeildar ESB.

Meiri hluti utanríkismálanefndar alþingis tekur í áliti sínu í reynd undir þá afstöðu stækkunardeildar ESB að umsókn Íslands um aðild að sambandinu hafi haldið gildi sínu þrátt fyrir pólitíska ákvörðun íslenskra stjórnvalda árið 2015 um að hætta þátttöku í ferlinu og óska eftir því að Ísland yrði ekki lengur talið umsóknarríki. Meiri hlutinn hafnar þeirri pólitísku og efnislegu túlkun sem þáverandi utanríkisráðherra Íslands lagði til grundvallar í samskiptum sínum við ESB árið 2015 og leggur þess í stað meiri áherslu á tæknilega og lögformlega afstöðu embættiskerfis ESB. Afstaða embættismanna og stofnana ESB hefur meira vægi en pólitísk stefnumörkun íslenskra stjórnvalda árið 2015.

Þetta er rauður þráður í allri stefnumörkun stjórnarflokkanna og þess vegna forðast þeir að gefa nokkuð upp um samningsmarkmið sín. Þeir vilja ekki binda sig á nokkurn þann hátt sem kann að skapa stækkunardeildinni óþægindi.

Það mun koma í ljós í umræðunum á alþingi í dag og næstu daga að stjórnarþingmenn verja þögnina með kjafti og klóm og strax áður en umræðurnar hefjast tekur fréttastofa RÚV við að telja klukkustundir þingumræðna um málið. Lélegri þingfréttir þekkjast ekki en þær þjóna þögguninni um efni málsins.