19.5.2026 10:42

Dagsetningarstríð ríkisstjórnarinnar

Ekki er unnt að finna nein málefnaleg rök fyrir dagsetningarstríðinu sem ríkisstjórnin vill að háð verði vegna lýðræðisveislunnar. Að valinn sé kjördagur í ágúst er andstætt öllum íslenskum venjum. 

Eitt helsta einkenni lýðræðisveislunnar sem Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir (ÞKG) utanríkisráðherra vill ólm bjóða þjóðinni til 29. ágúst er að þeir sem þangað koma eiga að gefa gestgjafanum opið umboð til að skemmta sér áfram og ráðskast með þjóðarhag í höndum stækkunardeildar ESB.

Að öllum undirbúningi veislunnar hefur verið staðið af mikilli hroðvirkni. Spurningin sem leggja á fyrir veislugesti var svo illa úr garði gerð og leiðandi að innlendir og erlendir sérfræðingar töldu óhjákvæmilegt að hafna henni. Nú glímir alþingi við nýja útgáfu af spurningunni.

Meirihlutinn í utanríkismálanefnd alþingis sleit nefndarumræðum um tillöguna í miðjum kliðum mánudaginn 18. maí og tók málið af dagskrá nefndarinnar við bókaða andstöðu minnihlutans.

Þessi afgreiðsla í nefndinni fellur að öðru óðagoti utanríkisráðherrans. Nú hefur ríkisstjórnin ákveðið að flytja umræður um málið úr nefndinni inn í þingsalinn. Ráðherrarnir þoldu ekki að nefndarmönnum gæfist tóm til að rýna gögn sem þeim voru send á síðustu stundu eða ræða við gesti. Þegar formaður utanríkismálanefndar tekur meira tillit til hagsmuna ráðherra en vandaðrar málsmeðferðar lengir það óhjákvæmilega umræður í þingsalnum.

Screenshot-2026-05-19-at-10.40.38

Skjáskot af ruv.is

Þá fer fréttamaður ríkisútvarpsins til utanríkisráðherra og spyr eins og ekkert sé hvort ráðherrann „eigi von á málþófi þegar málið“ fari á dagskrá þingsins og Þorgerður Katrín segir að það væri skrýtið ef það gerðist. „Þá er það eitthvað hagsmunamat sem ég næ ekki. Mér finnst skrýtið ef stjórnarandstaðan ætlar í málþóf út af máli sem snýst um að þjóðin komi að því.“ Sakaði ráðherrann stjórnarandstöðuna um að ætla að fara í einhvern tafaleik vegna málsins: „Þau fara í leikjabókina og þar eru tafaleikir og verið að reyna að setja einhvern tortryggnisblæ á þetta,“ sagði ÞKG.

Í hvaða bók fór ríkisstjórnin þegar hún ákvað að búa til tímaþröng vegna málsins á þingi? Það er aðeins veislugleði ÞKG sem knýr á um afgreiðslu þess fyrir 29. maí. Það skaðar ekki lýðræðið á nokkurn hátt þótt kosið verði síðar en 29. ágúst.

Nú ætla stjórnarflokkarnir að leika þann leik með aðstoð ríkisútvarpsins að hamra á stjórnarandstöðunni með eitraða orðinu málþóf sem lýsir lögbundnu og lýðræðislegu varnartæki stjórnarandstæðinga. Brátt verður hótað með kjarnorkuákvæði þingskapalaga sem Þórunn Sveinbjarnardóttir þingforseti beitir að vilja forsætisráðherra.

Ríkisstjórnin hugsar sér að tillagan um lýðræðisveisluna verði rædd í fjóra daga á þinginu og eftir það verði knúin fram atkvæðagreiðsla með góðu eða illu.

Ekki er unnt að finna nein málefnaleg rök fyrir dagsetningarstríðinu sem ríkisstjórnin vill að háð verði vegna lýðræðisveislunnar. Að valinn sé kjördagur í ágúst er andstætt öllum íslenskum venjum. Dagsetningin hefur að líkindum orðið til í samtölum við ESB-stækkunardeildina í Brussel.

Álit meirihluta utanríkismálanefndar ber með sér handbragð þeirra sem setja hagsmuni ESB ofar hagsmunum Íslands. Það er reist á því áliti stækkunardeildar ESB að Ísland sé enn umsóknarríki en ekki á innlendum pólitískum veruleika.