Óskamál Viðreisnar
Þeir sem tala niðurlægjandi um Ísland eins og eitthvert Legoland undir stjórn óttasleginna ráðherra hitta kannski naglann á höfuðið, að minnsta kosti hitta þeir í mark hjá mörgum ESB-aðildarsinnanum.
Ríkisstjórnin stefnir að því að koma okkur inn í ESB þótt forsætisráðherrann þori ekki að segja það af því að einn stjórnarflokkanna er í orði á móti því. Þögnin um þetta stórpólitíska áform ræðst af því sem stjórnarforystan telur mikilvægast, að hún haldi völdum.
Í dag, 24. apríl, og mánudaginn 27. apríl verða opnir fundir um ESB-þjóðaratkvæðagreiðsluna í utanríkismálanefnd alþingis. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra ræðir við nefndarmenn á fyrri fundinum og Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra á þeim síðari.
Hér skal engu spáð um hvað á þessum fundum gerist eða hvernig umræður þróast. Utanríkisráðherrann hefur þann hátt á að setja á langar ræður um allt og ekkert þegar hún er spurð. Forsætisráðherrann verður fljótt pirruð og telur sér oft misboðið með spurningum. Hún sagði það til dæmis „þvælu“ í ræðustól alþingis 20. apríl að viðræður um ESB snerust um aðlögun.
Hvorug þeirra mun gangast við því að þær boði til atkvæðagreiðslunnar af því að þær vilji inn í ESB. Utanríkisráðherra kallar atkvæðagreiðsluna „lýðræðisveislu“. Talað er um hana eins og eitthvert einstakt tækifæri til að opna þjóðinni leið inn á ókunnar slóðir. Þar er þó ekkert nýtt að finna.
Fyrir utanríkismálanefnd liggja umsagnir og álitsgerðir sem varpa ljósi á hve illa er staðið að þessu máli af hálfu utanríkisráðuneytisins að kröfu utanríkisráðherra sem knúði á um mun meiri hraða á öllu varðandi veisluna en forsætisráðherra vildi, að minnsta kosti á einhverju stigi.
Þegar óskamál Viðreisnar um atkvæðagreiðsluna var sett í stjórnarsáttmálann þótti rétt að hafa svigrúmið til að halda hana til loka árs 2027. Síðan var tal Donalds Trumps um Grænland notað sem átylla til að flýta öllu ferlinu. Blaðamaður danska blaðsins Berlingske telur sig hafa heimildir fyrir því að augljós mismæli Trumps í Davos í janúar 2026, þegar hann nefndi Ísland fjórum sinnum í stað Grænlands hafi ráðið úrslitum um ákvörðun ríkisstjórnar Íslands. Að vísu nefnir blaðið líka að gálaust tal komandi sendiherra Bandaríkjanna hér um Ísland sem 52. ríki Bandaríkjanna hafi ráðið miklu
Þeir sem tala niðurlægjandi um Ísland eins og eitthvert Legoland undir stjórn óttasleginna ráðherra hitta kannski naglann á höfuðið, að minnsta kosti hitta þeir í mark hjá mörgum ESB-aðildarsinnanum.
Hanna Katrín Friðriksson atvinnuvegaráðherra og Costas Kadis sjávarútvegsstjóri ESB áttu árlegan samráðsfund 17. apríl 2026 í Reykjavík (mynd: vefsíða stórnarráðsins).
Lítillækkandi viðhorfið endurspeglaðist í orðum sjávarútvegsstjóra ESB í viðtali við The Financial Times (FT) í vikunni. Sjávarútvegsstjórinn var hér í liðinni viku og hitti Hönnu Katrínu Friðriksson atvinnuvegaráðherra. Þar á undan höfðu þau hist 15. júlí 2025 þegar 50 ár voru liðin frá útgáfu reglugerðarinnar um 200 mílna efnahagslögsöguna. Nú ræddu þau hvernig ESB gæti nýtt þessa lögsögu með Íslendingum.
Hanna Katrín lék sama blekkingarleikinn og aðrir ráðherrar. Hún sagðist sko ekki ætla að ræða aðild að ESB við sjávarútvegsráðherrann. Hann var vart fyrr kominn úr landi en hann ræddi við FT um undanþágur (ekki varanlegar) fyrir Íslendinga innan ESB. 200 mílna aðlögunin er hafin.
Öll reisn við stjórn landsins hverfur stig af stigi, megi marka skrif um hana erlendis.