Hvað gerir landskjörstjórn?
Spurningin sem lögð er fyrir í tillögu ráðuneytisins er efnislega röng miðað við greinargerðina með henni. Það er ekki unnt að halda einhverju áfram sem var hætt.
Í gær var á þessum vettvangi bent á að engar viðræður hæfust af hálfu ESB við fulltrúa Íslands, gæfu kjósendur grænt ljós á þær, fyrr en að lokinni ríkjaráðstefnu ESB.
Í greinargerð með tillögu utanríkisráðherra um framhald viðræðnanna segir að eftir samþykki á ríkjaráðstefnunni hæfust „formlegar aðildarviðræður“ og yrði unnið „út frá samningsmarkmiðum sem Ísland hefði sett sér“.
Þá segir utanríkisráðuneytið að aðildarviðræðum „sé skipt upp í viðræður um skilgreinda samningskafla samkvæmt viðræðufyrirkomulagi sem sambandið“ hafi sett sér. Með þessum orðum ráðuneytisins er staðfest að íslensk stjórnvöld ráði ekki lengur ferðinni, það sé ESB sem hafi viðræðurnar og gang þeirra á valdi sínu. Í raun hefur hvert einstakt ESB-aðildarríki þetta vald því að um er að ræða þátt sem snertir sjálfan grunn sambandsins.
Þegar Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra segir við blaðamenn vefsíðunnar POLITICO að hún telji að viðræðum fulltrúa Íslands við ESB ljúki á 18 mánuðum vita allir sem þekkja til innviða ESB í Brussel eða höfuðborgum aðildarríkjanna 27 að hún hefur ekkert fyrir sér. Fyrir utan að skorta umboð frá Alþingi Íslendinga hefur hún ekki hugmynd um gang mála innan ESB. Fulltrúum einhvers aðildarríkis kynni að detta í hug að orðin sýndu algjöra fávisku um ferðina um ESB-völundarhúsið. Aðrir kynnu að telja sér henta að taka málefni varðandi umsókn Íslands í gíslingu til að ná fram einhverju allt öðru.
Þegar alþingi samþykkti ESB-umsóknina 2009 var í raun enginn meirihluti fyrir aðild að ESB á þingi. Þá taldi Baldur Þórhallsson prófessor að innan 10 mánaða lægi fyrir samningur við ESB. Það liðu hins vegar 11 mánuðir þar til ríkjaráðstefna ESB samþykkti að viðræður skyldu hafnar við Ísland (17. júní 2010). Sumarið 2009 taldi Árni Páll Árnason, viðskiptaráðherra Samfylkingarinnar að samið yrði við ESB á 18 mánuðum. Hann neitaði að hrófla við gjaldeyrishöftunum sem sett voru haustið 2008 af því að aðild að ESB væri á næsta leiti. Í ljósi reynslunnar er stórundarlegt að utanríkisráðherra nefni 18 mánuði. Hverjir eru ráðgjafarnir?
Í greinargerð utanríkisráðuneytisins segir að samkvæmt ákvörðun ESB skiptist viðræðurnar í 35 kafla og þeim hafi verið lokið um 11 kafla „áður en viðræðum var hætt árið 2013“. Þá segir ráðuneytið ljóst að „einhvers konar endurmat þyrfti að fara fram á niðurstöðu þessara [11] kafla auk þess sem uppfæra og endurskoða þyrfti samningsafstöðu Íslands á öðrum sviðum vegna breytinga sem hafa átt sér stað í millitíðinni“.
Þarna er viðurkennt að ekki sé um efnislegt framhald neins að ræða komi til viðræðna að nýju, það yrði að taka allt efnislega upp að nýju sem áður hafi verið rætt auk þess sem endurskoða yrði samningsmarkmið Íslands.
Spurningin sem lögð er fyrir í tillögu ráðuneytisins er efnislega röng miðað við greinargerðina með henni. Það er ekki unnt að halda einhverju áfram sem var hætt og verður að endurskoða efnislega fyrir utan að hafa formlega dregið til baka eins og ráðuneytið hefur viðurkennt á öðrum vettvangi.
Landskjörstjórn bíður vandasamt lögbundið verkefni við að sannreyna hvort spurning ráðuneytisins sé rétt miðað við efni málsins.
Framhald.