Að hafa ESB að fífli - taka 2
Allt stefnir í að Þorgerður Katrín ætli að hafa fulltrúa ESB að fífli eins og Össur um árið enda þráir hún mest að komast í fótspor hans.
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir (ÞKG) utanríkisráðherra sat fyrir svörum á opnum fundi utanríkismálanefndar alþingis föstudaginn 24. apríl um ESB-þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst.
Hildur Sverrisdóttir þingmaður Sjálfstæðisflokksins rakti, að sögn Morgunblaðsins 25. apríl, að Evrópuréttur fæli í sér yfirþjóðlegt vald, forgangsáhrif gagnvart landsrétti og framsal valds til stofnana ESB. Hún spurði ráðherrann hvort stjórnvöld hygðust upplýsa almenning skýrt um að þetta væri ekki samningsatriði, heldur fyrir fram gefið skilyrði inngöngu.
Þurfti áréttingar frá Sigurði Inga Jóhannssyni Framsóknarflokki og Guðlaugi Þór Þórðarsyni Sjálfstæðisflokki til að ÞKG svaraði:
„Ef og þegar við erum komin inn í Evrópusambandið er Evrópurétturinn þannig eins og hann er samkvæmt aðildarsamningi. Við erum að fara að semja um aðildarsamning.“
Í ljósi þess hvernig ÞKG og Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra tala um þá vegferð inn í ESB sem þær vilja að hefjist 29. ágúst 2026 verður þetta svar utanríkisráðherra Íslands ekki skilið á annan veg en þann að ráðherrann telji sig geta samið Ísland undan sjálfum lagagrunni ESB.
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir í utanríkismálanefnd alþingis 24. apríl 2026 (mynd: Morgunblaðið/Karítas).
Þetta er eins fráleitt og verða má. Vilji menn átta sig á rökunum fyrir fullyrðingu minni um fáránleikann má til dæmis benda á álitsgerð Lagastofnunar HÍ frá 20. apríl sem Arnaldur Hjartarson og Hafsteinn Þór Hauksson sömdu að ósk utanríkismálanefndar. Þeir lýsa stjórnskipulegum skyldum vegna aðildar og nauðsyn þess að breyta íslensku stjórnarskránni. Höfundar segja meðal annars:
„Í þessu samhengi skiptir máli að stofnanir sambandsins geta sett reglur og tekið ákvarðanir sem binda með beinum hætti bæði aðildarríkin og þegna þeirra. Þannig getur sambandið sett reglugerðir sem hafa bein lagaáhrif í aðildarríkjunum, jafnvel þótt einstök aðildarríki leggist eindregið gegn slíkri lagasetningu. Gilda reglurnar þá fullum fetum innan aðildarríkisins og ber innlendum dómstólum að beita þeim. Þá geta einstaklingar og lögaðilar byggt rétt á ýmsum öðrum reglum sambandsréttarins óháð því hvort þær hafi verið lögfestar í aðildarríkjunum.“
Utanríkisráðherra segir að samþykkja þurfi tillögu hennar um „framhald viðræðna“ til að fá úr því skorið hvort hún geti ekki samið Ísland undan reglum af þessum toga. Eins og áður sagði er þetta fráleit skoðun. Kynni ráðherrann hana af því að ÞKG veit ekki betur ber það vott um óafsakanlega fáfræði. Ef ráðherrann veit hins vegar hvernig í pottinn er búið er um vísvitandi upplýsingafölsun að ræða.
Síðari tilgátan á að öllum líkindum við hér þar sem öll framganga forystumanna ríkisstjórnarinnar í málinu ásamt orðalagi spurningar ríkisstjórnarinnar minnir á greni refs þar sem flóttaleiðir eru fjölmargar sé að skolla sótt.
Þetta ráðherratal er þó allt til heimabrúks. Það verður ekkert gert með það í Brussel. Með ráðherratalinu er ætlunin að lokka kjósendur til að veita ÞKG umboð til viðræðna við ESB. Allt stefnir í að hún ætli að hafa fulltrúa ESB að fífli eins og Össur um árið enda þráir hún mest að komast í fótspor hans.