Valið stendur ekki milli Evrópu og einangrunar heldur á milli þess að gæta íslenskra hagsmuna sem sjálfstætt ríki innan EES eða sem hluti af flokkspólitísku kerfi Evrópusambandsins.

Þegar við snúum okkur að sagnfræðinni er staðan önnur. Heimildirnar eru fáar, brotakenndar og þöglar um margt það sem síðar hefur verið sagt um Sæmund fróða.

Á sama tíma og nágrannaþjóðir Íslands búa sig undir langvarandi ófrið í Evrópu skortir hér enn skýra stefnu um eigin ábyrgðarhlut í öryggis- og varnarmálum.

Ríkisstjórnin krefst þjóðaratkvæðagreiðslu um viðræður við ESB án þess að leggja fram skýrar varnarlínur um sjávarútveg, greiðslur í sameiginlega sjóði eða þjóðarhagsmuni Íslands.

Hvorki opinbert eignarhald eitt né markaðsvæðing ein tryggja góða þjónustu. Stjórnvöld verða að þora að bera saman árangur, mæla gæði og axla ábyrgð gagnvart skattgreiðendum

OECD varar við hruni í námsárangri íslenskra barna og hvetur til aukinnar ábyrgðar og mælinga. Samt er umræða um grunnskólann mjög lágvær í sveitarstjórnarkosningabaráttunni.

Landskjörstjórn gerir athugasemdir sem lúta að skýrleika og lagastoð orðalagsins. Athugasemdirnar eru ekki formsatriði heldur snerta sjálft lögmæti atkvæðagreiðslunnar.

Fundargerð ESB frá 2012 sýnir að aðildarviðræður snúast í eðli sínu um aðlögun að regluverki sambandsins. Hún hefst ekki með lagasetningu heldur í viðræðunum sjálfum.

Þingmanna bíður nú það verkefni að búa þannig um hnútana vegna ESB-þjóðaratkvæðagreiðslunnar að hún klúðrist ekki fyrir fram vegna lélegs undirbúnings.

Stórtónleikar af þeim toga sem hér eru kynntir á Þingvöllum jafnast ekki á við hvern annan menningarviðburð. Þeir boða grundvallarbreytingu.

Meginniðurstaða: Tillagan stenst því ekki þau viðmið sem gerð eru til lýðræðislegra ákvarðana.

Staða smáríkis ræðst ekki af háværum yfirlýsingum heldur af ígrundaðri gæslu eigin hagsmuna án þess að tefla þeim í tvísýnu.

Þegar leitað er til þjóðarinnar eftir umboði er eðlileg krafa að fyrir liggi skýr mynd af því hvað er í raun verið að ræða og á hvaða grundvelli.