Þess vegna nægir ekki að spyrja hvað íslenskir samningamenn kunni að fá skrifað í aðildarsamning. Mestu skiptir hver ráði túlkun og framkvæmd ákvæðanna þegar frá líður.

Makríldeilan er ekki aðeins liðinn kafli í sögunni. Hún lifir enn og sýnir hvers vegna það er óþarft að segja „já til að sjá“.

Þetta er afdráttarlaust. Með þessu hefur geópólitíska röksemdin sterklega verið kölluð til sögunnar og sett í forgrunn. Hún er þó enn óútskýrð.

Í lýðræðisríki á ríkisstjórn fyrst að gera grein fyrir því hverju hún ætlar að ná fram í samningaviðræðum og leita síðan eftir umboði kjósenda. Í ESB-málinu er röðinni snúið við.