Jón Baldvin Hannibalsson, fyrrv. utanríkisráðherra og einn ákafasti talsmaður ESB-aðildar Íslands, hefur horfið frá fyrri skoðun sinni um nauðsyn aðildar og í raun snúist harkalega gegn Evrópusambandinu eins og þessi orð á ruv.is í dag sýna:

„Hér talar maður sem var harvítugasti talsmaður þess að við eftir hrun gengjum í samfélag lýðræðisríkja, Evrópusambandið. Ég hef endurskoðað þá afstöðu. Einfaldlega vegna þess að þegar ég horfi á Evrópu, þá sé ég Evrópusamband sem er nánast í sjálfsmorðsleiðangri vegna þess að pólitíska forystan hefur algjörlega brugðist - og það er kreppa eftir kreppu eftir kreppu. Peningasamstarfið er byggt á röngum grunni og stenst ekki. Það mun ekki standast nýtt áhlaup.

Sú stefna sem Evrópusambandið hefur rekið undir forystu Merkel gagnvart þeim þjóðum sem fóru verst út úr hruninu (þá er ég að tala um Grikkland, Kýpur, Íberíuskagann og Írland) er rugl! Tómt efnahagslegt rugl! Og ekki boðleg.  Frammistaða Evrópusambandsins gagnvart þeirri áraun sem fylgja flóttamannahræringum um allan heim sýnir algjört pólitískt forystuleysi, alltaf viðbrögð við atburðum eftir á, og skammarlega lítilmennsku. […] Það þýðir ekkert að tala um að ganga inn í brennandi hús. […] Við göngum ekki inn í brennandi hús núna. Slökkvið fyrst eldana.“ 

Í dag komu leiðtogar ESB-ríkjanna saman til fundar í Brussel með forsætisráðherra Tyrklands til að ræða nánara samstarf til að stöðva straum flótta- og farandfólks. Af hálfu ESB hafa Tyrkjum verið boðnir 3 milljarðar evra til að búa í haginn fyrir fólkið sem yrði áfram í landi þeirra. Nú kemur í ljós að Tyrkir ætla að nýta sér neyðina til að knýja meira fé úr sjóðum ESB sér til handa, það er allt að 3 milljarða til viðbótar auk þess sem ESB blási nýju lífi í aðildarviðræðurnar við Tyrki sem hafa staðið árum og jafnvel áratugum saman.

Í Frankfurter Allgemeine Zeitung birtist frétt síðdegis sem ber með sér að ráðamönnum ESB sé brugðið vegna nýrra krafna Tyrkja.

Svo virðist sem forseti og ríkisstjórn Tyrkland herði markvisst pólitísk tök sín. Fyrir utan að herja á Kúrda í skjóli borgarastyrjaldarinnar í Sýrlandi og setja fjölmiðlun skorður á nú að nýta neyð flóttafólks til að sauma að Evrópusambandinu.

Kröfur Tyrkja munu auka á spennu innan ESB en innan sambandsins hafa menn gert sér vonir um að með aðstoð Tyrkja sé unnt að breiða yfir ágreininginn milli Grikkja og Austurríkismanna vegna lokunar norðurlandamæra Grikklands að frumkvæði Austurríkismanna.

Kosningabaráttan um formannssætið í Samfylkingunni snýst um tvennt (1) fundi Árna Páls Árnasonar, núverandi formanns, sem fer um landið og skýrir efni bréfs sem hann sendi nýlega frá sér þar sem helst er að finna ávirðingar á Jóhönnu Sigurðardóttur og þá sem sátu í ríkisstjórn með henni og (2) bónorð Helga Hjörvars, frambjóðanda til formanns, til Birgittu Jónsdóttur og pírata.

Á mbl.is er í dag sagt frá útvarpsviðtali við Helga þar sem hann sagðist „ákaflega hrifinn“ af hugmynd Birgittu um að bindandi stjórnarsáttmáli yrði gerður milli vinstri flokkanna fyrir kosningar um að þing að loknum þeim stæði í 9 mánuði og á þeim tíma yrði stjórnarskránni kollvarpað auk stjórnarráðsins:

„Ég er ákaf­lega hrif­inn af þeirri hug­mynd og að við mynd­um um leið tryggja sem allra mesta sam­stöðu inn­an þeirra flokka sem nú eru í stjórn­ar­and­stöðu. [...] Við þurf­um að byggja aft­ur upp það traust sem hef­ur tap­ast og þessi hug­mynd Birgittu er vel til þess fall­in að byggja upp traust.“

Ástæða er til að velta fyrir sér hvort Birgitta hafi talað í nafni þingflokks pírata þegar hún setti ofagreint sem skilyrði fyrir að hún byði sig fram að nýju til þings. Réttmætt er að hafa efasemdir um umboð Birgittu enda er megn andstaða innan raða pírata gegn því að hún verði oftar í framboði fyrir flokkinn. Er það mál nú í höndum vinnusálfræðings.

Birgitta getur þó huggað sig við að hún á að minnsta kosti einn opinberan stuðningsmann, Helga Hjörvar, þingflokksformann Samfylkingarinnar.

Píratar halda stefnumálavinnustofu nú um helgina.

Erna Ýr Öldudóttir, formaður framkvæmdaráðs pírata, sagði á ruv.is í dag að kennd væri þátttaka í lýðræðinu í vinnustofunni. Flokkurinn ætti fjölda stefnumála og nú lærði fólk „stefnumálavinnu“ að hætti pírata. „Það sem við erum að reyna að kenna fólki það er þátttaka í lýðræðinu og að valdefla fólk,“ sagði Erna Ýr.

Í kynningu á fundinum á vefsíðu pírata segir að allnokkrar samþykktar stefnur fjalli um efnahagsmál af ýmsu tagi, nokkrar komi að utanríkismálum, og annað sett fjalli um jafnréttismál. Hvergi er minnst á draumamál Helga Hjörvars, grundvöll hans að samstarfi við Birgittu. Það skyldi þó ekki verða stefnumál pírata?

 

 

 

 

 

Charles Moore, breski blaðamaðurinn og opinber ævisagnahöfundur Margaret Thatcher, segir í dálki sínum í vikublaðinu The Spectator, sem út kom í vikunni, að hann hafi heyrt fólk kvarta undan því að David Cameron, forsætisráðherra Breta, hafi valið 23. júní sem dag fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna um aðild að ESB þar sem ekki væri unnt að tengja þessa dagsetningu neinum sögulegum viðburði. Moore segir að þetta sé ekki rétt. Hann sé þakklátur fróðum bréfritara sem hafi upplýst sig um að 23. júní sé dagurinn sem sé hefðbundið talinn stofndagur alþingis, þings Íslendinga, árið 930. Þá segir Moore:

„Frægt er þegar Winston Churchill ávarpaði það og olli uppnámi meðal þingmanna þess með fyrri helmingi setningar sinnar og gladdi þá með seinni helmingnum: „Ég kem frá móður þjóðþinga [þögn] til ömmu þjóðþinga.“ Það er einkennilegt að frelsið sem fámennur hópur norrænna manna hafði hugrekki til að krefjast fyrir meira en þúsund árum skuli valda deilum þjóðar á 21. öld um endurreisn þess.“ 

Ég birti þennan texta einnig á ensku lesendum til glöggvunar: Churchill famously irritated its members by the first half of his sentence and gratified them with the second half: ‘I come from the mother of parliaments [pause] to the grandmother of parliaments.' It is strange that the freedom so bravely claimed by a small number of Nordic persons well over a thousand years ago should be a controversial thing for the citizens of a 21st-century nation to want to restore.

Þarna fer eitthvað á milli mála eins og þegar menn eigna Churchill orð annarra. Í síðasta nýársávarpi sem herra Ásgeir Ásgeirsson flutti sem forseti Íslands 1. janúar 1968 rifjaði hann upp ýmislegt sem hann hafði reynt og sagði meðal annars:

 „Og þá minnist ég ekki síst Alþingishátíðarinnar 1930, sem átti ríkan þátt í að efla sjálfstraust Íslendinga og athygli og álit erlendra manna á fámennri, afskekktri þjóð sem átti þúsund ára þingsögu að baki. Einn breski fulltrúinn stóð að vísu fast á því, að breska Parliamentið væri móðir þjóðþinganna, en játaði fúslega, að Alþingi Íslendinga væri þá amma þeirra. Með slíka forsögu getum vér hvorki leyft oss né megum óvirða vort eigið Alþingi. Því ber að halda í hæstum heiðri.“

Rétt er að vona að Charles Moore leiti sér öruggari heimilda við ritun ævisögu Thatcher. Tvö stór bindi hafa þegar birst og beðið er hins þriðja.

Samtal mitt við Ingva Hrafn Jónsson sjónvarpsstjóra á ÍNN sem sýnt var miðvikudaginn 2. mars er komið á netið og má sjá það hér. Við ræðum úrslit forkosninganna í Bandaríkjunum þriðjudaginn 1. mars.

Borgarráð samþykkti fimmtudaginn 3. mars 2016 þátttöku Reykjavíkurborgar í stofnun Friðarseturs, Höfði - Reykjavík Peace Center, í samstarfi við Alþjóðamálastofnun Háskóla Íslands. Samkvæmt tillögu borgarstjóra er gert ráð fyrir að Reykjavíkurborg verji tíu milljónum króna til verkefnisins. Friðarsetrið verði formlega stofnað samhliða alþjóðlegum viðburðii í tilefni af því að í ár eru 30 ár liðin frá leiðtogafundi Ronalds Reagans Bandaríkjaforseta og Mikaíls Gorbatsjovs, forseta Sovétríkjanna, í Höfða í októbr 2016. 

Í frétt á ruv.is um málið segir að skrifað hafi verið undir samstarfssamning milli Reykjavíkurborgar og Háskóla Íslands í janúar 2015 um að undirbúa stofnun friðarseturs. Þá hafi komið fram að Jón Gnarr fyrrverandi borgarstjóri yrði formaður ráðgjafarnefndar setursins en að auk hans sætu í henni Silja Bára Ómarsdóttir, fyrir hönd Háskóla Íslands, og Svanhildur Konráðsdóttir, fyrir hönd Reykjavíkurborgar.

Strax og þetta samstarf var kynnt lá í augum uppi að Jón Gnarr, fyrrverandi borgarstjóri, var hugmyndasmiðurinn enda kynnti hann nýstárlegar hugmyndir, meðal annars um nýtingu Reykjavíkurhafnar í tíð sinni sem borgarstjóri. Taldi hann það meðal annars skref til friðar að banna vinveittum herskipum að heimsækja höfuðborg Íslands. 

Frá janúar 2015 hefur síðan skýrst betur en áður hvernig staðið er að ákvörðunum af þessu tagi í borgarstjórn Reykjavíkur. Litið hefur verið á þær sem kveðjugjöf eða glaðning til þeirra sem hverfa frá störfum í borgarstjórn. Friðarsetrið sem Reykvíkingar eiga í vændum er stofnað til að gleðja Jón Gnarr vegna starfa hans sem borgarstjóri á sama hátt og samþykkt var viðskiptabann Reykjavíkur á Ísrael til að gleðja Björku Vilhelmsdóttur, flokkssystur Dags B. borgarstjóra, þegar hún kvaddi borgarstjórn á síðasta ári.

„Það er biss­ness í friði,“ sagði Jón Gn­arr við und­ir­rit­un sam­starfs­samn­ings á milli Reykja­vík­ur­borg­ar og Há­skóla Íslands um friðar­set­ur I janúar 2015. Þá var sagt að setrið mundi taka til starfa  haustið 2015. Nú er boðað að setrið komi til sögunnar haustið 2016 og tengist leiðtogafundinum.

Nú liggur fyrir að Reykjavíkurborg ætlar að festa 10 m. kr. í friðar „bisness“ Jóns Gnarrs. Hvort og hvenær fjárfestingin skilar arði fyrir aðra en þá sem sitja í ráðgjafarnefndinni eða starfa við setrið er óljóst.

 

 

 

Áhugamenn um blaðamennsku og útgáfu frétta og greina á netinu eða í blaði hafa orðið varir við miklr hræringar á mörgum miðlum. Þær hafa stundum leitt til harðvítugra átaka á ritstjórnum þeirra milli þeirra sem skrifa á netið og hinna sem skrifa í blaðið.

Í dag boðar Pierre Collignon, aðalritsjóri Jyllands-Posten uppstokkun á ritstjórn blaðsins til að fella í einn farveg miðlun frétta á netinu og í blaðinu. Hann segir að fyrir dyrum sé að innleiða útgáfulíkan sem hann kallar Online til print og með því verði síðustu múrar milli blaðs og nets brotnir á þann hátt sem ekki hafi áður verið gert. Ætlunin er að nýja útgáfu-aðferðin komi til sögunnar í byrjun maí.

Hann segir að til þessa hafi vinnudagurinn almennt hafist á ritstjórnarfundi eða fundum þar sem ákveðið er hver séu áherslumál dagsins, verkefnum raðað á menn og síðan komið saman að kvöldi til að kanna heimtur og ákveða efni og útlit blaðsins sem út komi næsta dag.

Nú sé almennt litið þannig á að straumurinn sé frá blaði inn á netið en nýja aðferðin geri ráð fyrir að útgáfa frétta sé tímasett á ólíkum tímum sólarhringsins og án skiptingar ritstjórnar milli blaðs og nets.

Skipulagi ritstjórnarinnar verður breytt og einnig tæknilegum lausnum. Ritstjórninni er skipt í deildir og hver deild ber ábyrgð á sínu efni í hvaða formi sem það birtist. Hver blaðamaður er einnig ábyrgur fyrir texta, myndum, tengingu við annað efni á netinu og skrásetningu leitarorða. Yfirmaður hans fylgir síðan efninu eftir og hefur auga með frágangi og gæðum bæði á neti og í blaði.

Aðalritstjórinn segir að flest blöð sem þeir hafi skoðað skipti ritsjórninni milli blaðs og nets. Þeir hafi hins vegar kosið þessa leið og stuðst að verulegu leyti við fyrirmynd frá þýska blaðinu Die Welt en þó gengið lengra í samruna innan ritstjórnarinnar en þar hafi verið gert og meðal annars þróað nýjan hugbúnað og tæknilegar lausnir sem aðrir hafi ekki.

Við sem munum byltinguna sem varð með því að blaðamenn fengu tölvur og setjarar sem áður settu texta í blý hurfu vitum að undan tæknibreytingum verður ekki vikist. Þeir sem telja sér trú um að ekki verði að fylgja kröfum tímans í þessu efni daga fljótt uppi. Það verður spennandi að fylgjast með hvernig til tekst hjá Jyllands-Posten, öflugasta dagblaði Dana.

 

 

 

Í dag ræddi ég við Ingva Hrafn Jónsson sjónvarpsstjóra í þætti mínum á ÍNN. Hann er nú í Flórída og ræddum við úrslit forkosninganna hjá repúblíkönum og demókrötum í gær.

Hillary Clinton er komin á beinu brautina hjá demókrötum og ekkert virðist geta hindrað að hún verði forsetaframbjóðandi þeirra. Líkur á að hún nái kjöri í Hvíta húsið í nóvember eru miklar.

Donald Trump er fremstur meðal repúblíkana. Hann talar nú um sjálfan sig sem sameiningartákn, hann einn geti fylkt þjóðinni að baki sér. Hann muni sigra Hillary Clinton bjóði hún sig fram. Efasemdir hans um það eiga rætur í grunsemdum um að Hillary hafi staðið rangt að meðferð trúnaðarmála og tölvubréfa þegar hún gegndi embætti utanríkisráðherra í ríkisstjórn Baracks Obama.

Ingvi Hrafn sagði frú Clinton hafa ýtt ölum efasemdum um tölvubréfin til hliðar, það mál yrði henni ekki að fótakefli.

Í sigurræðu sinni í gær lagði frú Clinton áherslu á kærleika og velvild sem Bandaríkjamenn ættu að hafa að leiðarljósi. Hún vill nú sýna mildilegt yfirbragð andspænis bægslaganginum í Trump.

Óli Björn Kárason, ritstjóri Þjóðmála, ritar grein í Morgunblaðið í dag og vitnar meðal annars í orð mín hér í dagbókinni á dögunum um ábyrgð á öryggi ferðamanna. Nefnir hann mörg forvitnileg dæmi um tillögur alþingismanna sem allar bera vott um þá áráttu að líta á ríkið sem allsherjar barnfóstru.

Þessi árátta er síður en svo bundin við þingmenn. Hún setur til dæmis mjög rílan svip á fréttir ríkisútvarpsins. Í Markaðnum, fylgiblaði Fréttablaðsins, birtist í dag einskonar forystugrein um að spáð sé 37% fjölgun ferðamanna í ár miðað við árið 2015, þeir verði alls ríflega 1,7 milljón. Þar birtist gamalkunnur söngur:

„Ekki er seinna vænna en að fara að líta heildstætt á ferðamannamál í landinu. Þar er mikilvægasta spurningin sú hvernig fjármagna eigi nauðsynlegar endurbætur á infrastrúktur. Einhver sagði að eðlilegast væri að notendur standi undir slíku.

Sjálfsagt og eðlilegt er að aðgangsgjald sé greitt að ferðamannastöðum. Einnig þarf að finna leið til að láta þá sem ósjálfbjarga verða standa undir kostnaði við björgunaraðgerðir (oftast með því að seilast í ferðatryggingar viðkomandi). Hvort tveggja væri í takti við það sem annars staðar tíðkast.

Hið opinbera þarf að hugsa fyrir því hvernig best er að vinna úr þessum málum. Áður en það verður um seinan.“

Hvers vegan hið opinbera? Löngu er ljóst að ltiið er á allar tillögur þess sem rifrildisefni. Hvers vegan grípa þeir sem hagnast mest á komu ferðamanna ekki til þeirra ráða sem duga til að þjónusta og öryggi sé viðunandi?

 

Skýringarnar á fylgisleysi Samfylkingarinnar eru margar. Í áranna rás hafa viðbrögð forráðamanna flokksins gjarnan verið þau að flokkurinn sé hluti af „fjórflokknum“ sem eigi undir högg að sækja. Það sé því ástæðulaust að ræða fylgisleysi hans sérstaklega líta beri á „fjórflokkinn“ í heild. Eftir að Samfylkingin fór niður fyrir 10% í könnunum er vitlausa kenningin um „fjórflokkinn“ á undanhaldi.

Nú sést því gjarnan veifað að örlög Samfylkingarinnar hér eigi að skoða í samhengi við hnignun jafnaðarmannaflokka í Evrópu almennt. Alhæfing í því efni stenst þó ekki Samfylkingunni til bjargar. Fylgisleysi hennar er heimatilbúið og skýrist best með því að skoða stefnu og störf flokksins sem fór alvarlega út af sporinu með áherslunni á ESB-aðildina og sósíalismann í stjórn Jóhönnu og Steingríms J.

Árni Páll Árnason, formaður Samfylkingarinnar, berst örvæntingarfullri baráttu fyrir eigin pólitísku lífi og flokks síns. Vopnaburðurðurinn einkennist æ meira af því hve aðþrengdur flokksformaðurinn er eins og þegar hann kaus að líkja nýgerðum búvörusamningi við Icesave-samninginn. Nefndi hann þetta meðal annars í umræðum á alþingi mánudaginn 29. febrúar þegar hann beindi fyrirspurn um búvörusamninginn til Bjarna Benediktssonar, fjármála- og efnahagsmálaráðherra, sem svaraði Árna Páli meðal annars á þennan hátt:

„Það er auðvitað alveg kostulegt að menn skuli bera samning eins og þann sem hér er verið að ræða [búvörusamninginn] — sem kemur í beinu framhaldi af öðrum sambærilegum samningi sem var gerður í þeirri tíð sem hv. þingmaður [Árni Páll] sat í ríkisstjórn, samningi sem var efnislega í öllum aðalatriðum alveg sambærilegur þessum, sambærilegur samningunum sem giltu þegar Samfylkingin var í ríkisstjórn — við það að setja mörg hundruð milljarða gjaldeyri til útlanda fyrir ekkert [með fyrsta Icesave-samningnum], fyrir ekki neitt, án þess að komi neitt gagngjald, bara til þess að kaupa sér frelsi, á sama tíma og menn sögðu að við þyrftum að ganga í Evrópusambandið og taka upp evruna til að losna við höftin. Það er alveg með ólíkindum að menn þori í þá umræðu. Við skulum endilega taka sérstaka umræðu um Icesave-samningana og landbúnaðarmálin, ég óska eftir því að fá að taka þátt í þeirri umræðu.“

Hér hefur verið gripið til margvíslegra ráða á undanförnum af opinberri hálfu til að efla kvikmyndagerð, innlenda og erlenda. Beinir fjárstyrkir hafa ráðist af álvörðunum við gerð fjárlaga og eðlilega tekið mið af stöðu ríkissjóðs hverju sinni. Þá hefur verið búið í haginn á annan hátt. Árangurinn hefur verið góður í mörgu tilliti og kvikmyndagerð hefur vaxið fiskur hrygg.

Hér skiptir Kvikmyndaskóli Íslands miklu því að rannsóknir, menntun og þjálfun ráða úrslitum um framvindu á þessu sviði eins og öðrum. Skömmu fyrir jól var gengið frá samningi ríkisins til langs tíma við einkarekna kvikmyndaskólann og fréttir hafa birst um samstarf hans við Háskóla Íslands auk þess sem skólinn hefur ákveðið að opna dyr sínar nemendum frá öðrum löndum.

Á forsíðu Morgunblaðsins í dag er stórfyrirsögn þar sem stendur: Kvikmyndagerð er stóriðja. Í fréttinni segir að um 1.300 ársverk hafi verið í kvikmynda- og sjónvarpsiðnaðinum á Íslandi árið 2014 og jafnist hann á við þrjú stóriðjuverkefn.  Þetta segi í nýrri skýrslu Capacent Ársverk vegna greinarinnar hafi verið um 2.000 árið 2014 og launagreiðslur tæplega 13 milljarðar króna. Bein og óbein velta kvikmynda- og sjónvarpsiðnaðarins á Íslandi það ár hafi alls numið um 45 milljörðum króna. Skatttekjur ríkisins af greininni voru um 12 milljarðar en á sama tíma lagði það 5,9 milljarða til kvikmynda og sjónvarps.

Magnús Guðmundsson skrifar um íslenskan kvikmyndaiðnað í forystugrein í Fréttablaðinu í dag og segir meðal annars: „Það er líka gott að hafa í huga að heimur listrænna kvikmynda er ört stækkandi fyrirbæri á heimsvísu og þar liggja ómæld tækifæri fyrir þá sem hafa þor til þess að sækja fram til nýrra sigra. Það verður forvitnilegt að sjá hvort íslenska ríkið hefur þetta þor og rænu til þess að auka margfalt fjárfestingar í þessari ört vaxandi atvinnugrein.“

Þegar textinn er lesinn um að það sé undir íslenska ríkinu komið hvort íslensk kvikmyndagerð dafni áfram vaknar spurning hvort hann sé skrifaður af gömlum vana eða vantrú á að unnt sé að halda áfram á eigin forsendum þessarar öflugu listgreinar. Það er sem betur fer hvorki undir þori né rænu ríkisins komið hvernig íslensk kvikmyndalist þróast og hvort hún höfðar til þeirra sem hafa af henni ánægju. Þar ráða þeir ferðinni sem leggja stund á listgreinina.

Furðulegt uppgjör hófst meðal ráðamanna pírata mánudaginn 22. febrúar þegar Erna Ýr Öldudóttir, formaður framkvæmdaráðs Pírata, sagði á svonefndu Pírataspjalli „gjörsamlega óþolandi“ hvernig Birgitta Jónsdóttir, þingmaður pírata, hagaði sér með „sólóplay“ og óheiðarlega með rangri framsetningu á sannleikanum.

Á mbl.is birtust þriðjudaginn 23. febrúar viðbrögð Helga Hrafns Gunn­ars­sonar, þingmanns og varaþing­flokks­formanns pírata, sem taldi eðli­legt, aug­ljóst og sjálfstagt mál að klofn­ing­ur gæti orðið í flokkn­um. „Ég kýs að hafa ekki áhyggj­ur af því,“ sagði Helgi og bætti við um Birgittu:

„Mér finnst það skjóta skökku við að mann­eskja í valda­stöðu, sem í þokka­bót hef­ur op­in­ber­lega rægt aðra, þónokkuð oft og mikið, [...] upp­lifi sjálfa sig í fórn­ar­lambs­hlut­verki.“

Eftir þessa yfirlýsingu Helga Hrafns birti Birgitta opið bréf til pírata og sagði:

„Það er mér ljúft og skilt að biðja opinberlega afsökunar á því ef ég hef sært einhvern. Það var ekki ætlun mín en ég veit að ég get stundum verið hvatvís og þver.“

Nú hefur Helgi Hrafn skrifað mea culpa á Pírataspjallið:

„Ég sé núna að það hefði verið mun betra að ræða málið fyrst við Birgittu, en satt best að segja var á þeim tíma ekki tal­sam­band milli okk­ar, sem er eitt­hvað sem við höf­um reynt að laga síðan þá. Mér var gjör­sam­lega mis­boðið en ég sé núna að það rétt­læt­ir ekki að ganga fram með þeim hætti sem ég gerði þá. Því vil ég biðja Birgittu Jóns­dótt­ur inni­lega af­sök­un­ar á því.“

„Af­sök­un­ar­beiðnin mót­tek­in og samþykkt. Þakka þér fyr­ir Helgi minn,“ svar­ar Birgitta.

 „Ég hef líka stund­um farið óvar­lega með vald sjálf­ur og vil endi­lega að við höld­um þeirri umræðu áfram, en þá frek­ar í góðu rúmi þar sem við get­um tekið málið fyr­ir með sem minnstri hættu á deil­um,“ segir Helgi Hrafn.

Nú er spurning hvort píratar ráði yfir nógu „góðu rúmi“ til að unnt sé að leysa deilumálin. Greinilegt er að eftir hinar opinberu sættir vegna stóryrðanna er ætlunin að falla frá frekara uppgjöri fyrir opnum tjöldum. Helgi Hrafn líkti á einu stigi stöðu sinni innan þingflokks pírata við „ofbeldissamand“. Til að búa við slíkt samband er nauðsynlegt að tileinka sér undirgefni og meðvirkni.

Af lestri frétta verður ekki ráðið að Erna Ýr Öldudóttir hafi dregið ummæli sín um Birgittu til baka.

 

Þar sem menn koma saman ber ferðamannafjölgunin oft á góma en ekki síður byggingar hótela og fjölgun gististaða af ýmsu tagi. Það virðist ekkert lát á hugmyndaflugi og fjármunum þegar að þeim þáttum ferðaþjónustunnar kemur. Hitt hefur alloft lengi verið látið sitja á hakanum að setja lágmarkskröfur um aðstöðu fyrir ferðamenn utan hótel- og veitingastaðanna. Þegar að þeim þætti kemur er ekkert sambærilegt átak til uppbyggingar gert og við fjölgun gististaða.

Engu er líkara en þeir sem mestan hag hafa af ferðaþjónustunni líti á það sem samfélagslegt vandamál að gestunum sé ekki búið öryggi í samræmi við hættur sem að kunna að steðja. Eru það ekki einkum þjónustuaðilarnir og sveitarfélög þeirra sem þarna eiga að vera í fararbroddi? Hvernig má það vera að fólk sem aldrei hefur kynnst náttúruöflunum fer ferða sinna án nauðsynlegrar aðgæslu við Jökulsárlón þar sem einkaaðilar hagnast á komu þeirra?

Þeir sem fá leyfi til að selja aðgang að gistirými verða að uppfylla kröfur heilbrigðiseftirlits og brunavarna. Þeir greiða árlegt gjald fyrir leyfið og fasteignaskattar á íbúðarhúsnæði hækka sé það nýtt til útleigu til dæmi á Airbnb. Eru engar sambærilegar öryggiskröfur gerðar til þeirra sem eiga land sem nýtur vinsælda ferðamanna? Ber þessum landeigendum ekki skylda til að gera nauðsynlegar öryggisráðstafanir á eigin kostnað?

Raunar er óskiljanlegt hve rík þörf er til að breyta viðfangsefnum sem í raun eru á ábyrgð landeigenda eða skipulagsyfirvalda á viðkomandi stað í vanda sem ríkisvaldinu beri að leysa. Hvar verða menn varir við aðgerðir til að draga skýrar línur og marka ábyrgð hvers og eins? Ábyrgðin á eigin öryggi hvílir auðvitað fyrst og síðast á einstaklingnum sjálfum. Sé hann við aðstæður sem hann hefur aldrei kynnst ber að skýra þær sem best fyrir honum. Þar skiptir þekking staðkunnugra mestu og geri þeir ráðstafanir til að laða til sín ferðafólk ber þeim skylda til að kynna því hættur sem kunna að felast í komu á viðkomandi stað og standa að kynningu og gæslu á viðunandi hátt.

Ríkisvaldið á að hafa puttana sem minnst í ferðaþjónustunni og draga sig út úr henni til dæmis með einkavæðingu á starfsemi Isavia á Keflavíkurflugvelli. Hver bjóst við því að félag sem stofnað var til að halda utan um flugumferðarstjórn og öryggisreglur yrði einn helsti verslanarekandi og byggingaraðili í landinu? 

Að kvöldi fimmtudags 25. febrúar hafði ég framsögu á fundi í Valhöll um Schengen og flóttamannavandann en Viðar Guðjohnsen lyfjafræðingur stjórnaði fundinum.  Skoðun mín á Schengen-samstarfinu er í stuttu máli sú að það sé haft fyrir rangri sök hér á landi þegar menn kenna því til dæmis um straum hælisleitenda til landsins. Vandinn á því sviði er að Schengen-reglur eru ekki notaðar til að afgreiða mál á þann hátt sem ber – það er vísa fólki úr landi sem sækir hér um hæli í trássi við reglurnar. Líklega ná reglurnar til svo til allra ef ekki allra hælisleitenda hér því að þeir hafa haft viðdvöl í öðru Schengen-ríki áður en þeir koma hingað til lands. Umsókn þeirra ber að afgreiða í fyrsta landi þeirra á Schengen-svæðinu.

Hugmyndaflugið sem menn hafa til að fara í kringum þessa reglu er takmarkalaust. Virðist þó nægja að lögfræðingi hælisleitandans takist einum eða með aðstoð almannatengils að hafa samband við fréttastofu ríkisútvarpsins til að setja af stað ferli sem oft lýkur á þann veg af mannúðarsjónarmiðum eða öðrum mjög matskenndum ástæðum er sagt að lög og reglur Schengen gildi ekki um viðkomandi einstakling – síðan er skuldinni gjarnan skellt á Schengen-reglurnar!

Í dag birti útlendingastofnun svar sitt til umboðsmanns alþingis við spurningum hans um afgreiðslu stofnunarinnar á óskum um dvalarleyfi af heilsufarsástæðum. Spurningarnar sendi umboðsmaður vegna umræðna um ákvörðun útlendingastofnunar um að vísa tveimur albönskum fjölskyldum úr landi en þar á meðal voru veik börn. Talsmenn þeirra töldu að lífi barnanna væri stefnt í voða með brottvísuninni. Fór svo að alþingi ógilti hana með þeim óvenjulega gjörningi að veita fjölskyldunum íslenskan ríkisborgararétt. Í því efni hafði sjálft þingið Schengen lög og reglur að engu.

Fyrirspurn umboðsmanns alþingis var vatn á myllu þeirra sem létu eins og illa væri staðið að afgreiðslu mála af því tagi sem um er að ræða í henni. Þá ber allur þessi sérkennilegi málarekstur svip af því að heilbrigðiskerfið í Albaníu standi ekki undir nafni. Virtust úrslitarökin í málinu snúast um illa meðferð á veikum börnum í Albaníu.

Nýlega átti ég kost á að ræða við mann sem dvaldist í nokkur misseri í Albaníu og sagði honum frá þessu máli og að síst af öllu hefði dregið úr hælisumsóknum frá Albaníu eftir afgreiðslu þess. Hann lýsti undrun yfir gangi málsins og sagði fráleitt að halda því fram að ekki væru góðar sjúkrastofnanir í Albaníu. Teldu Albanir að þeim byðist ríkisborgararéttur og hágæða heilbrigðisþjónusta kæmu þeir til Íslands myndi umsóknum þeirra hér aðeins fjölga. Ekki verður Schengen kennt um það heldur alþingi.

Viðtal mitt við Pál Þórhallsson, formann stjórnarskrárnefndar, á íNN frá því í gær er komið á netið og má sjá það hér.

Í gær birtist á vefsíðu hins kunna bandaríska tímarits Foreign Affairs grein eftir tvo doktorsnema í alþjóðastjórnmálum: Gregory Winger og Gustav Pétursson undir fyrirsögninni: Return to Keflavik Station Iceland's Cold War Legacy Reappraised þar sem fréttin í Stars and Stripes  um fjárveitingu til að endurgera flugskýli 831 á Keflavíkurflugvelli er sett í samhengi við stöðu Íslands og hernaðarlegt mikilvægi á tíma kalda stríðsins. Lesa má greinina hér.

Höfundar segja að fréttin hafi vakið trepidation (kvíða) á Íslandi og hann hafi ekki minnkað við að forsætisráðherra og almenningur hafi fengið upplýsingarnar úr fjölmiðlum en ekki eftir opinberum leiðum. Þá er rifjað upp að Bandaríkjaher hafi farið héðan og skilið eftir sig sárindi ekki síst vegna aðferðarinnar við brottförina, þetta sitji enn í sumum og kunni að spilla fyrir áformum um endurkomu. Höfundum finns ólíklegt að opnuð verði hér bandarísk herstöð að nýju en segja í lok greinar sinnar:

„As long as European allies are reliant on U.S. military power, and as long the United States believes that it has strategic interests in Europe, Iceland will remain the indispensable bridge between Europe and North America that is needed for credible U.S. defense guarantees in Europe.“

Þessari niðurstöðu verður ekki mótmælt. Viðbrögð við nýjum aðstæðum munu að lokum ráðast af öðru en því sem gerðist fyrir 10 árum þegar Bandaríkjaher hvarf úr Keflavíkurstöðinni. Þau hljóta að ráðast af skynsömu mati á nýju aðstæðunum og nauðsynlegum ráðstöfunum til að tryggja öryggi Íslands og leiðanna milli Norður-Ameríku og Evrópu yfir Norður-Atlantshaf.

Á forsíðu Morgunblaðsins í dag birtist frétt sem skiptir miklu um pólitísk samskipti Íslands og Bandaríkjanna. Þar segir Kristján Loftsson, forstjóri Hvals,  að engar hvalveiðar verði stundaðar á vegum fyrirtækis síns á þessu ári vegna erfiðleika við að selja hvalaafurðir í Japan. Hvalur hafi „mætt endalausum hindrunum við að koma hvalaafurðum á markað í Japan“.

Vegna bandarískra laga til að knýja fram bann við hvalveiðum hafa háttsettir bandarískir ráðamenn ekki getað átt eins náin samskipti við íslensk stjórnvöld og ella væri, til dæmis með heimsóknum hingað til lands. Þetta kann nú að breytast.

 

 

 

 

Í dag ræddi ég við Pál Þórhallsson, formann stjórnarskrárnefndar, í þætti mínum á ÍNN. Við ræddum starf nefndarinnar, meginniðurstöður hennar og síðan efni tveggja af þremur greinum í tillögum hennar, það er um náttúruauðlindir og þjóðaratkvæðagreiðslur.

Tillögur nefndarinnar snerta mál sem hafa verið lengi til umræðu í tengslum við breytingar á stjórnarskránni.

Davíð Oddsson hreyfði því til dæmis fyrst fyrir um það bil aldarfjórðungi að rétt væri að skilgreina fiskveiðiauðlindina sem sameign þjóðarinnar í stjórnarskrá. Í ákvæðinu kallar nefndin þetta þjóðareign. Páll segir í samtali okkar að um það sé deilt lögfræðilega hvort yfirleitt sé unnt að skilgreina eitthvað sem þjóðareign miðað við núverandi hugmyndir um eignarrétt sem reistar eru á ákvæðum núgildandi stjórnarskrár. Hann svarar þessari gagnrýni á þann hátt að stjórnarskrárgjafinn hafi heimild til að skilgreina nýja tegund af eignarrétti: þjóðareign.

Tillögur nefndarinnar má nálgast á vefsíðu forsætisráðuneytisins og þar eru einnig leiðbeiningar um hvernig unnt er að koma athugasemdum vegna tillagnanna á framfæri til 8. mars. Nefndin tekur síðan endanlega afstöðu til málsins og sendir lokatillögu sína til forsætisráðherra sem síðan ræðir málið við aðra flokksleiðtoga. Málið verður ekki afgreitt frá þingi nema tveir þriðju þingmanna styðji það.

Hér skal engu spáð um örlög málsins. Sigmundur Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra lýsti í morgun óánægju yfir því að í tillögum nefndarinnar væri ekki gert ráð fyrir frumkvæðis- eða dagskrárvaldi almennings með því að ákveðinn fjöldi fólks gæti krafist þjóðaratkvæðagreiðslu eitthvert mál. Slíkt ákvæði er til dæmis nýtt í Hollandi og hefur leitt til þess að í apríl verður efnt vtil ráðgefandi atkvæðagreiðslu um hvort staðfesta eigi samning ESB við Úkraínu. Tillaga nefndarinnar felur í sér að 15% kjósenda, um 30.000 manns, geta krafist þjóðaratkvæðagreiðslu um nýsamþykkt lög.

Haldi forsætisráðherra fast í sjónarmið sitt þegar málið verður rætt á vettvangi stjórnmálaleiðtoga eða krefst þess að nefndin taki skoðun sína til afgreiðslu að loknum umsagnarfresti kann það að sigla málinu í strand.

Jóhanna Sigurðardóttir beitti forsætisráðherravaldi sínu til að gera skipan stjórnlagaþings að skilyrði fyrir afgreiðslu stjórnarskrármálsins í stjórnartíð sinni. Þessi krafa varð til þess að ekki fékkst nein efnisleg niðurstaða. Hið eina sem Jóhanna náði fram var ákvæði um að á því kjörtímabili sem nú stendur megi breyta stjórnarskránni eftir annarri aðferð en að þing sé rofið og breytingin borin undir þing að nýju að loknum kosningum.

Í gær var sagt frá niðurstöðu skoðanakönnunar í Hollandi sem sýnir að 53% Hollendinga styðja að fram fari þjóðaratkvæðagreiðsla um aðild þeirra að ESB. Könnunin sýnir einnig að 44% mundu styðja framhald aðildar en 43% úrsögn úr ESB.

Í huga Brusselmanna er eitt að seinni tíma aðildarþjóð eins og Bretar vilji láta reyna á ESB-aðildina í þjóðaratkvæðagreiðslu, annað að ein af stofnþjóðunum, Hollendingar, vilji fá tækifæri til að skoða hug sinn til aðildar.

Í Brussel hafa menn auk þess ekki gleymt því að vorið 2005 felldu Hollendingar í þjóðaratkvæðagreiðslu tillögu að stjórnarskrá fyrir ESB. Leiddi höfnun Hollendinga og Frakka á tillögunni til þess að gengið var til að gera Lissabon-sáttmálann sem gekk skemur en stjórnarskrártillagan, þó svo langt að Bretar hafa samið sig frá ákvæðum hans um samrunaþróunina. Telur David Cameron það einna bitastæðast í samningi sínum og segir að í því felist ekki aðeins að innan ESB geti aðild verið stigbundin, ef þannig má orða það, heldur ólík að eðli, þar sem ríki stefni til ólíkra átta.

Hollendingar voru á sínum tíma í hópi þeirra sem mest töluðu um gildi þess að afsala sér fullveldi til yfirþjóðlegrar stofnunar í því skyni að efla fullveldið í reynd með samruna þess við fullveldi annarra þjóða. Raddir sem þessar eiga minni hljómgrunn nú en nokkru sinni vegna vitneskjunnar um lýðræðishallann svonefnda innan ESB og skort ESB-embættismannakerfisins á lögmæti. Undan þessu kerfi vilja Bretar einnig skjóta sér.

Hvernig sem þjóðaratkvæðagreiðslan fer í Bretlandi hefur ESB breyst með samningi Davids Camerons. Með því að koma á tvíátta samstarfi gamalla aðildarþjóða ESB munu Brusselmenn leggja enn meiri áherslu en áður á ákvæði í aðildarskilmálum yngri aðildarríkja um einsleitni og að þeim beri að virða allar samþykktir og sáttmála sem fyrir liggja við aðild þeirra. Skilyrðalausri aðild og aðlögun verður framfylgt af meiri þunga en áður gagnvart þeim sem enn hafa áhuga á aðild að sambandinu.

 

David Cameron, forsætisráðherra Breta, kynnti niðurstöðu viðræðna sinna við ESB á fundi breska þingsins í dag. Í frásögnum breskra fjölmiðla af umræðunum er lagt út af því sem túlka mátti sem gagnrýni hans á Boris Johnson, flokksbróður hans og borgarstjóra í London, sem snerist í gær gegn ESB-stefnu Camerons og sagðist ætla að greiða atkvæði með úrsögn Breta úr ESB.

Johnson segir að það styrki stöðu Breta gagnvart ESB að segja nei, hið eina sem Brusselmenn skilji sé afdráttarlaus afstaða þjóðar. Það sé áfram nauðsynlegt að ræða við ESB þrátt fyrir úrsögn og með nei-i styrkist samningsstaðan.  Þessu svaraði Cameron með  því að segja að það þætti undarlegt að hvetja til hjónaskilnaðar með þeim orðum að sambandið yrði betra með því að hefja það að nýju.

Í lok framsöguræðu sinnar áréttaði Cameron að hann ætlaði ekki að gefa kost á sér í næstu þingkosningum. Afstaða sín til  ESB mótaðist því ekki af eigin framadraumum. Þarna skaut hann einnig á Johnson sem er sakaður um að láta eigin pólitískan metnað ráða afstöðu sinni frekar en hag Bretlands. Hann telji að andstaða gegn ESB styrki sig í komandi leiðtogakjöri í Íhaldsflokknum.

Einn stjórnmálaskýrandi sagði að ástandið meðal æðstu manna Íhaldsflokksins minnti nú á spennuna milli Tonys Blairs og Gordons Browns í Verkamannaflokknum áður en Blair hætti sem leiðtogi flokksins og forsætisráðherra.

Það verður spennandi að fylgjast með sveiflunum í bresku umræðunum fram til 23. júní þegar greidd verða atkvæði um ESB-aðildina. Þar verður unnt að kynnast aðferðum þaulæfðra stjórnmálamanna í átökum sem um mál sem klýfur flokka þar ekki síður en hér á landi og annars staðar. 

Samtal mitt á ÍNN við Áslaugu Guðrúnardóttur um mínimalískan lífsstíl er komið á netið og má sjá það hér.

Ríkisstjórn Bretlands kom saman til fundar laugardaginn 20. febrúar til að ræða niðurstöðu leiðtogaráðs ESB frá því deginum áður um ný ESB-aðildarskilyrði Breta. Í fréttum var sagt að ekki síðan í Falklandaseyjastríðinu árið 1982 hefði ríkisstjórnin haldið fund á laugardegi. David Cameron forsætisráðherra er sáttur við niðurstöðu leiðtogaráðsins. Hann telur sig hafa náð góðum samningi og ætlar að mæla með áframhaldandi aðild Breta á grundvelli hans í þjóðaratkvæðagreiðslunni sem hann hefur boðað 23. júní 2016.

Þar til í dag hafa andstæðingar ESB-aðildar Breta verið næsta forystulausir. Þetta breyttist hins vegar með því að Boris Johnson, borgarstjóri London,kynnti í dag ákvörðun sína um að snúast gegn niðurstöðu leiðtogaráðsins og berjast fyrir úrsögn úr ESB.

Johnson sagðist ekki ætla að taka þátt í umræðuþáttum til að deila við flokksbræður sína um málið þá mundi hann ekki heldur skipa sér á pall með þeim andstæðingum ESB-aðildar sem hann mæti lítils vegna annarra skoðana þeirra. Hins vegar er talið að hann taki þátt í fundum íhaldsmanna gegn ESB. Hann nái þar með til grasrótarinnar í flokknum og treysti með því stöðu sína í komandi flokksleiðtogakjöri gegn George Osborne fjármálaráðherra. Cameron dregur sig í hlé fyrir næstu þingkosningar.

Af 30 manns í ráðuneyti Camerons eru sjö andvígir ESB-aðild.

Heimferðin frá Miami gekk eins og í sögu. Icelandair-vélin fullsetinn nákvæmlega á áætlun frá Orlando. Flugstöðvar í Miami og Orlando eru risavaxnar og gott að gefa sér rúman tíma. Skipulagsleysið við öryggisleitina í Orlando stakk í stúf við annað í flugstöðinni.

Fréttir í dag um tillögur til breytinga á stjórnarskránni sannfæra mig endanlega um að tafir á að ná samkomulagi um það sem þar er að ræða megi  rekja til þvermóðskulegrar kröfu Jóhönnu Sigurðardóttur um að breyta yrði allri stjórnarskránni og kalla saman sérstakt stjórnlagaþing til þess. 

Ókum frá höfninni í Palm Beach til South Beach í Miami. Búum á litlu hóteli við Ocean Drive, hina frægu strandgötu. Þar sem glæsivögnum er ekið á rúntinum og þeir sem eru á spyrnubílum láta í sér heyrast. Gatan er 2,1 km löng og þar eru hótel og veitingastaðir hlið við hlið á aðra hönd en opið Atlantshafið í austri.

Áður en ég hélt utan tók ég upp viðtal á ÍNN við Áslaugu Guðrúnardóttur sem sendi nýlega frá sér bók um mímimalískan lífsstíl. Þátturinn var frumsýndur í kvöld en hann má sjá þar til kl. 18.00 á morgun auk þess sem hann er alltaf aðgengilegur á tímaflakkinu og síðar á inntv.is.

Vöknuðum við þrumur og eldingar snemma morguns í Fort Lauderdale. Óveðrið stóð í skamma stund. Ókum í um klukkutíma norður til hafnarinnar í Palm Beach. Fórum þar um borð í skipið Grand Celebraition og sigldum kl. 18.00 til Freeport á Bahama-eyjum.

Hagvanur maður sagði við okkur á förnum vegi í dag að það væri skrýtið að verða að ganga í peysu í Flórída en þannig væri það næuna í Fort Lauderdale. Við tókum undir með honum þótt hitinn væri tæpar 20 gráður. Það sást hins vegar ekki til sólar og rigndi meira að segja aðeins

Í dag ókum við sem leið lá frá Orlando suður til Fort Lauderdale, með stuttri viðkomu á Cape Canaveral. Þaðan skjóta Bandaríkjamenn geimförum sínum og getvitunglum. Stór mannvirki og sýningarsvæði fyrir almenning blöstu við þarna á eyðilegri Atlantshafsströndinni.

Undir kvöld á bandarískan tíma birtu bandarískir fjölmiðlar á netinu fréttir um að Antonin Scalia (79 ára) hæstaréttardómari hefði fundist látinn á heimili sínu í Suður-Texas. Hann var nýkominn úr 12 daga ferð til Asíu þar sem hann flutti fyrirlestra við háskóla í Hong Kong og Singapore. Ronald Reagan Bandaríkjaforseti skipaði Scalia hæstréttardómara fyrir um það bil 30 árum.

Scalia kom til Íslands um miðjan október 2008 og hinn 18. október 2008 skráði ég hér í dagbókina:

„Klukkan 16.00 hélt Antonin Scalia, hæstaréttardómari frá Bandaríkjunum, fyrirlestur á hátíðarmálþingi Háskóla Íslands í hátíðarsal skólans í tilefni af 100 ára afmæli lagakennslu. Salurinn var þéttsetinn og gerður góður rómur að máli Scalia, enda er hann einstakur fyrirlesari.

Scalia er eindreginn talsmaður þess, að dómarar haldi sig við bókstaf laganna í dómum en fari ekki inn á svið löggjafans. Að hans mati er þróunin til þeirrar áttar og nefndi hann til marks um það bæði dóma frá Bandaríkjunum og mannréttindadómstóli Evrópu í Strassborg. Segir hann, að með vísan til mannréttinda telji dómarar sig geta gengið mun lengra en góðu hófi gegni í niðurstöðum sínum. Það sé ekki þeirra hlutverk að setja lög heldur kjörinna fulltrúa á þjóðþingum.“

Fyrir utan að hlusta á Scalia flytja fyrirlestur sinn efndi ég sem dómsmálaráðherra til kvöldverðar honum til heiðurs í Þjóðmenningarhúsinu. Hann er meðal eftirminnilegri gesta. Eftir Íslandsförina bauð hann þeim sem áhuga hefðu að heimsækja sig í hæstarétt Bandaríkjanna ættu þeir leið um Washington. Ég var nokkrum dögum síðar á ferð um borgina en þá gafst því miður ekki tími til að þiggja boð Scalia. Mig minnir að hópur lögfræðinga hafi gert það síðar.

 

 

Viðtal mitt við Stefán Baldursson leikstjóra á ÍNN miðvikudaginn 10. febrúar er komið á netið og má sjá það hér.

Í dag skoðuðum við aðeins einn af þeim mögnuðu görðum eða sýningar- og skemmtisvæðum í nágrenni Orlando og eiga rætur í ákvörðun Walts Disneys að láta draum sinn um slíka garða rætast hér. Við skoðuðum Eptoc-garðinn sem var opnaður árið 1982. Þar er minnst afreka mannsins á sviði tækni og vísinda auk þess sem nokkrar þjóðir hafa sýningarsvæði þar sem þær endurgera mannvirki og andrúmsloft frá eigin löndum. Norðmenn eru fulltrúar okkar Norðurlandaþjóðanna og má meðal annars sjá þarna endurgerð af stafkirkju og bryggjuhúsunum í Bergen.

Þarna er sérstakt bandarískt sýningarsvæði og í hádeginu kom þar fram fámennur kór og söng bandarísk ættjarðarljóð í um 15  mínútur. Að því búnu var 45 mínútna sýning með mikilvægum stiklum úr sögu Bandaríkjanna. Blandað var saman myndefni og framkomu þjóðkunnra Bandaríkjamanna með Benjamin Franklín og Mark Twain í aðalhlutverkum. Erfitt var í fyrstu að átta sig á hvort það væru í raun vélmenni á sviðinu sem léku þá félaga og aðra fulltrúa liðins tíma. Þarna var ekki farið dult með þjóðerniskennd eða þjóðarstolt.

Vagnstjórinn sem ók okkur úr garðinum til gististaðar átti varla nógu sterk orð til að lýsa þeirri gæfu fyrir Orlando að Walt Disney hefði valið Orange Country við Orlando sem stað fyrir garða sína.

Eitt er að hafa hugmyndaflug til að hanna þessa garða og gera þá að mest sóttu skemmtigörðum veraldar, annað að halda utan um reksturinn, allt skipulag og hreinlæti á þann einstaka hátt sem kynnast mátti í Eptoc-garðinum í dag. Það eitt að fá nasasjón af því er þess virði að heimsækja þennan einstaka stað.

Á hverju ári koma nú um 55 milljónir ferðmanna til Orlando að sögn heimamanna. Raunar virkar það af Flórída sem ég hef séð sem eitt risavaxið frístundasvæði þar sem skólabörn og eldri borgarar skemmta sér hlið við hlið.

Það er óþægilegt að vera á ferðalagi þegar tölvan hrynur hjá þeim sem hefur vanist því að skrifa eitthvað daglega. Þetta gerðist þó hjá mér á ferð minni hér í Flórída og kenni ég því enn um að ég skipti í Windows 10 úr Windows 7 á ferðatölvunni minni. Eftir það tók hún að hægja á sér og nú nær hún ekki að virkja forritin, er frosin án þess þó að vera frosin og hagar sér á allan hátt undarlega. Þetta verður til þess að ég tek að fikra mig frá PC og yfir á Mac, kannski nú í ferðinni. Áður þegar ég hef sagt frá vandræðum mínum með Windows hafa Makka-eigendur ekki llegið á liði sínu með hvatningarorð um að ég skuli velja mér þeirra tæki. Þetta skrifa ég á lánstölvu og mun ráðast hve miklu ég fæ áorkað við skriftir á þann veg í ferðinni.

Vegna þess að tölvan mín geymir öll grunngögn mín hef ég ekki sama aðgang að upplýsingalindum á þessari tölvu og ég hefði kosið.

Nú er ég í fyrsta sinn í Flórída. Flugum með Icelandair í sneisafullri vél í gær til Orlando úr frostinu. Í dag er  sól og tæplega 20° C stiga hiti.´Í morgunsólinni þótti heimamönnum hins vegar óhjákvæmilegt að klæðast vetrarfötunum sínum. Fyrir okkur sem komum úr frostinu var hins vegar ánægjulegt að geta gengið léttklæddur utan dyra.

Næstu daga ferðumst við hér og ef til vill segi ég frá einhverju sem á dagana drífur. Mér var sagt fyrir brottför að ekki þýddi að vera hér án þess að leigja bíl og það gerði ég í dag. Kaus frekar að gera það í dagsbirtu en að aka í myrkri á algjörlega ókunnum slóðum við komuna í gærkvöldi. Kaus ég frekar að fikra mig áfram í umferðinni hér í björtu en næturmyrkri þótt umstangið væri nokkurt.

Áður en ég fór utan tók upp samtal við Stefán Baldursson leikstjóra sem sýnt ér á ÍNN nú í kvöld. Ræðum við þar meðal annars hina mögnuðu sýningu á Sporvagninum Girnd í uppfærslu Stefáns í Þjóðleikhúsinu.

Lesendum þess sem ég skrifa um öryggismál meðal annars í Morgunblaðið og á vardberg.is ætti ekki að koma á óvart að bandaríska varnarmálaráðuneytið vilji búa þannig um hnúta að nýjar kafbátaleitarvélar geti notað flugskýli fyrir slíkar vélar á Keflavíkurflugvelli.

Viðbrögðin eru misjöfn eins og til dæmis þessi hjá bloggaranum Gísla Baldvinssyni sem segir:

„Endurkoma bandaríska hersins nú hefur að mínu mati annan tilgang en skyndileg umhyggja fyrir íslensku öryggi. Hér er einu peði í stórveldaskákinni ýtt fram til að auka viðsjár og spennu. Spennu sem á upphaf við Krímskaga.“

Þetta er gamalkunnur tónn: allt sem NATO gerir er til þess fallið að auka viðsjár. Uppgjafartal af þessu tagi ýtir aðeins undir yfirgang Pútíns.

Föstudaginn 5. febrúar sl. ritaði ég grein í Morgunblaðið undir fyrirsögninni: Bandaríkjastjórn vill fjórfalda útgjöld til varnar Evrópu gegn Rússum. Nú er ljóst að endurnýjun á Keflavíkurflugvelli er hluti þess sem á að gera fyrir þetta fé. Greinina má lesa hér.

 

 

Ekki fer fram hjá neinum að Kári Stefánsson stendur fyrir söfnun undirskrifta til að knýja á um „endurreisn heilbrigðiskerfisins“ eins og það er orðað. Hafi eitthvert kerfi hrunið hér á undanförnum árum er það bankakerfið. Þrátt fyrir þung áföll fyrir það og samfélagskerfið má segja að nú horfi þar til réttrar áttar. Augljóst er af öllum yfirlýsingum stjórnmálamanna að forgangsraðað verður í þágu heilbrigðiskerfisins.

Á vefsíðunni andriki.is, Vef-Þjóðviljanum, er í dag fjallað um söfnun Kára eins og sjá má hér. Þar er vakin athygli á fréttum ríkisútvarpsins um söfnunina. Áhugamenn um aðferðir fréttastofunnar til að halda lífi í málum af þessu tagi hafa fyrir löngu áttað sig á að Kári eða almannatenglar á hans vegum hafa greiðan aðgang að fréttastofunni og eyrum hlustenda í gegnum hana. Stundum er reynt að réttlæta fréttirnar með því að stilla málum upp á þann veg að Kári keppi við aðra sem staðið hafa að söfnun undirskrifta málstað sínum til stuðnings.

Þar er söfnun undirskriftanna til stuðnings Reykjavíkurflugvelli jafnan nefnd til samanburðar. Fréttahaukar ríkisins láta þess hins vegar ógetið að Jón Gnarr, þáv. borgarstjóri, lét þær undirskriftir sem vind um eyru þjóta með þeim orðum að hann undraðist að ekki hefðu fleiri lagt málstaðnum lið með nafni sínu. Hafi þau ummæli þótt sjálfsögð þegar um flugvöll var að ræða eiga þau jafnvel enn betur við þegar rætt er um heilbrigðiskerfið. Fullyrða má að ekki finnist neinn sem vilji ekki að íslenska heilbrigðiskerfið sé í fremstu röð.

Í fréttum kemur fram að Kári sættir sig ekki við 60.000 nöfn heldur vill hann fá 75.000. Á ruv.is er haft eftir Kára mánudaginn 8. febrúar:

„Ég held að við þurfum töluvert meira til þess að skjóta stjórnvöldum skelk í bringu. Mér sýnist að í gegnum tíðina sé hræðsla sú tilfinning sem er líklegust til að hvetja stjórnmálamenn til dáða. Þannig að ég reikna með að við þurfum að bæta dálitlu við. Ég hugsa að 75 þúsund myndi nægja.“

Hér skal því haldið fram að ekki sé skynsamlegt að taka á málum heilbrigðisþjónustunnar í einhverju hræðslukasti heldur beri að gera það á skipulegan og ígrundaðan hátt. Fréttir af heilbrigðismálum einkennast því miður um of af því sem úrskeiðis fer eða kann að fara. Allt hið góða sem íslenska heilbrigðiskerfið skilar fellur því miður um of í skuggann. Að halda því á loft skilar að lokum betri árangri en hræðsluáróður. Hann verður fljótt innan tómur.

 

 

Kosið var til Stúdentaráðs Háskóla Íslands 2016 miðvikudaginn 3. og fimmtudaginn 4. febrúar. Vaka, félag lýðræðissinnaðra stúdenta, hélt áfram sigurgöngu sinni fékk 17 fulltrúa kjörna og Röskva, samtök félagshyggjufólks við Háskóla Íslands, fékk 10 fulltrúa kjörna af 27 stúdentaráðsfulltrúum. Vaka sigraði á öllum sviðum nema einu. Á

félagsvísindasviði var kjörsókn 40,19% og fékk Vaka 5 menn kjörna og Röskva 2.

menntavísindasviði var kjörsókn 33,87% og fékk Vaka 4 menn kjörna og Röskva 1. 

heilbrigðisvísindasviði var kjörsókn 52,90% og fékk Vaka 3 menn kjörna og Röskva 2. 

verkfræði- og náttúruvísindasviði var kjörsókn 52,31% fékk Vaka 3 menn kjörna og Röskva 2  

hugvísindasviði var kjörsókn 34,15% og fékk Vaka 2 menn kjörna, Röskva 3 menn kjörna.

Vegna þess að Vaka sigraði hefur lítið verið sagt frá úrslitunum í fjölmiðlum.

Enn einu sinni er ástæða til að halda gullmolum Birgittu Jónsdóttur pírataþingmanns til haga. Hún tilkynnti að morgni mánudags 8. febrúar í samtali við Óðin Jónsson á Morgunvakt rásar 1 ríkisútvarpsins að hún ætlaði enn einu sinni að bjóða sig fram til þings, það er í þriðja sinn. Rökin voru þessi:

„Ég tók ákvörðun að ef að þetta verður þannig að okkur takist að standa við það sem aðalfundur Pírata samþykkti á síðasta fundi að fara í þessa vegferð, sem við höfum verið að ræða hérna núna, að þá vil ég taka þann slag. Mig langar ekkert rosalega mikið að halda áfram bara til að vera fullkomlega heiðarleg en mér finnst líka óábyrgt að ef við erum í miðri aðgerð og í algerlega allt öðrum aðstæðum en við höfum nokkurn tíma staðið frammi fyrir að þá finnst mér óábyrgt að stökkva frá borði.“ 

Þú vilt fylgja stjórnarskrármálinu til loka? spurði Óðinn.

„Já mér finnst líka, ef að það er mjög mikið af nýju fólki, nauðsynlegt að það sé einhver sem skilur. Það hefur enginn sem ég sé, sem hefur til dæmis eitthvað verið í samskiptum eða unnið með ráðuneytunum. Þegar maður kemur með algerlega nýtt fólk sem að veit ekkert hvernig innri kerfin fúnkera að þá er hætt við að það verði ekki mjög effektift.“

Birgitta lítur á sig sem nauðsynlegan leiðtoga og leiðbeinanda í hópi óreyndra af því að hún á ekki von á að neinn frambjóðandi pírata skáki henni að reynslu og þekkingu.

Á mbl.is segir sunnudaginn 7. febrúar að Birgitta Jónsdóttir, þingmaður pírata, hafi þann dag rætt við Björn Inga Hrafnsson í sjónvarpsþættinum Eyjunni. Þar hafi hún boðað framhald á þátttöku í stjórnmálum.

Haft er eftir Birgittu á mbl.is:

„Við höf­um alltaf haft það þannig hjá pír­öt­um að það er í lagi skipta um skoðun. Í jóla­frí­inu langaði mig ekki að halda áfram og son­ur minn langþráir að ég hafi meiri tíma fyr­ir hann. Hins veg­ar höf­um við ekki marga reynslu­bolta í Pír­öt­um sem vita hvernig stjórn­mál virka.

Stjórn­mál eru yf­ir­leitt mun ljót­ari en menn halda, þetta er mik­il valda­bar­átta á milli flokka, og á milli þeirra sem vilja stjórna flokk­un­um. Ég steig fram þegar flokk­ur­inn komst upp í 20% og lagði til ákveðna veg­ferð. Fylgið hef­ur haldið áfram að aukast og mér finnst pínu­lítið óá­byrgt að fara frá borði þá. Ef við leggj­um til stutt kjör­tíma­bil þá finnst mér ekki mik­ill mun­ur á að sitja á þingi í átta eða tíu ár.

Ég hef prófað það að vera í litl­um þing­flokki og það er flókið. En það er mik­il­vægt að halda utan um stór­an flokk, og hjálpa fólki að kom­ast inn í þetta. Þeir í hinum flokk­un­um eru ekki mikið fyr­ir að kenna manni hlut­ina.

Þetta er ekki eins og að koma á nýj­an vinnustað, held­ur er maður strax kom­inn í valda­bar­áttu. Það er kannski rangt hjá mér, en mér finnst svo­lítið óá­byrgt að leggja fram til­lög­ur til að koma í veg fyr­ir að fólk verði svikið eft­ir kosn­ing­ar. Við vilj­um að það sé þannig að það sé ákveðið fyr­ir­fram hvernig stjórn­arsátt­mál­inn verður og jafn­vel vil ég sjá fjár­lög­in líka liggja fyr­ir.

Ég sé ekki fyr­ir mér kosn­inga­banda­lag held­ur bind­andi sam­komu­lag með þeim sem vilja fara í veg­ferð með okk­ur. Við leggj­um ekki upp með að fella rík­is­stjórn­ina. Þeir sem eru nú við völd eru að sjá um það sjálf­ir.

Ef fólk vill ekki vinna að þessu með okk­ur, þá þætti mér óráð að fara að gera það sem all­ir flokk­ar gera alltaf. Þá mynd­um við frek­ar vilja vera í minni­hluta eða vera í minni­hluta­stjórn.“

Af þessu má ráða að Birgitta sér sjálfa sig sem kennara í stórum þingflokki, kannski í 2 ár, eftir kosningar þar sem ekki verði um kosningabandalag að ræða heldur verði bindandi málefnasamkomulag, helst um efni fjárlaga. Hver hoppar um borð í pírataskipið?