Jón Lorange heldur áfram að birta kafla úr samtali okkar á þætti hans á Útvarpi Sögu eins og sjá má hér.

Mér finnst einkennilegt að sjá því haldið fram að ágreiningur um aðild Íslands að Evrópusambandinu snúist um hvort menn séu sammála um nauðsyn þess að Evrópuríki starfi saman. Deilan er ekki um það heldur hitt hvaða leið er skynsamlegust fyrir okkur Íslendinga til að stuðla að stöðugleika og jafnvægi í álfunni. Ég tel að það verði best gert með aðild að evrópska efnahagssvæðinu enda er samningurinn um það hluti af samstarfsneti í anda Evrópuhugsjónarinnar.

Í dag skrifaði ég pistil á Evrópuvaktina þar sem vikið er að aðskilnaðarhreyfingum innan einstakra ESB-ríkja, þessar hreyfingar eiga margar fulltrúa á ESB-þinginu.

Jón Baldur Lorange sem ræddi við mig á Útvarpi Sögu fimmtudaginn 5. janúar hefur sett inn útdrátt úr hluta viðtalsins inn á vefsíðu sína eins og sjá má hér.

Páll Óskar Hjálmtýsson segir í samtali við Stöð 2 í kvöld að NASA eða salur gamla Sjálfstæðishússins í Reykjavík verði ekki rifinn án þess að hann fórni sér með honum. Hann hafi haldið að listafólk stæði að Besta flokknum sem nú stjórnar í Reykjavík með stuðningi Samfylkingarinnar. Talsmenn þess að salurinn verði varðveittur sem „félagsheimili“ Reykvíkinga hafi rætt við forráðamenn borgarinnar en talað fyrir daufum eyrum.

Eftir deilurnar um framtíð þessa salar er einkennilegt að enn skuli ekki hafa fundist friðsamleg lausn um hana. Það minnir orðið á einskonar þráhyggju að vilja rífa hann. Hvað veldur henni?

Þegar ég bauð mig fram til borgarstjórnar árið 2002, fyrir 10 árum, voru helstu deilumálin framtíð Reykjavíkurflugvallar og Sundabraut fyrir utan varnaðarorð okkar sjálfstæðismanna um skuldasöfnun borgarinnar og Orkuveitu Reykjavíkur. Enginn talar lengur um flugvöllinn eða Sundabraut eins og vænta mátti strax fyrir 10 árum og Reykvíkingar og fleiri súpa seyðið af skuldasöfnuninni. Ég man eftir ramakveininu sem upp var rekið þegar ég líkti fjármálastjórninni við Enron-hneykslið. Skyldi það hafa verið svo fjarri sanni?

Hér á landi býsnast menn stundum yfir því að vísað sé til Jóns Sigurðssonar forseta í samtímaumræðum og því velt fyrir sér hvernig sjónarmið hann falla að pólitískum viðhorfum líðandi stundar. Má jafnvel draga þá ályktun að það sé til marks um heimótta að vitna í Íslandssöguna máli sínu eða málstað til stuðnings. Þeir sem þannig hugsa afhjúpa helst eigin afdalahátt. Það yrði að minnsta kosti gert grín að þeim ef þeir áttuðu sig ekki á gildi heilagrar Jóhönnu af Örk fyrir Frakka. Í dag er 600 ára afmælisdagur hennar eins og lesa má hér.

Innan ESB mæla menn fyrir um friðun sela og hvala auk ýmissa fulga sem lifa á norðurslóðum þótt þeir leyfi að rjúpa sé skotin af því að hún finnst í ESB-löndum. Það er hluti aðlögunar Íslendinga að ESB-aðild að banna veiði þeirra fugla sem nefnd á vegum umhverfisráðuneytisins vill nú að séu friðaðir. Það er hins vegar í anda blekkingarleiksins sem stundaður er í stjórnarráðinu vegna aðildarumsóknarinnar að embættismenn láta eins og friðunin hafi ekkert með ESB-aðildina að gera. Eitt er víst: friðunin mælist betu fyrir í Brussel en meðal þeirra sem nota brjóstvitið til að meta hvað fuglunum fyrir bestu.

Grábroslegt er að fylgjast með samskiptum fréttastofu RÚV og Ólafs Ragnars Grímssonar eftir að hann lýsti yfir því á nýársdag að hugur hans stæði ekki til forsetaframboðs í sumar. RÚV kaus að túlka þetta á þann veg að vafi ríkti um hvað í orðum Ólafs Ragnars fælist. Hann kýs hins vegar að draga fréttastofuna á asnaeyrunum, með því tryggir hann athygli og umtal. Hvað skyldu fréttamennirnir láta draga sig langt? Þeim má ekki takast að draga embættið ofan í svaðið.

Í dag fór ég á Útvarp Sögu í þátt hjá Jóni Lorange um ESB-málefni.

ESB-RÚV tók sér fyrir hendur í dag að gefa álit sitt á gangi viðræðna við ESB á árinu 2011 og hringdi að fenginni ábendingu í utanríkisráðuneytið til að spyrjast fyrir um kostnað við viðræðurnar. Að sögn RÚV nemur  bókfærður kostnaður í utanríkisráðuneytinu 101,6 milljónum króna. Samkvæmt fjárlögum hafi 150 milljónum króna verið varið til  ESB-viðræðna allt síðasta ár. Þessu var gefin einkunn í fréttatíma RÚV og sagt: „Fullyrðingar þess efnis að kostnaðurinn hlaupi á milljörðum virðast því ekki standast skoðun.“ Fréttastofan lét þess ekki getið hverjum hún var að svara í þessum leiðara sínum. Hver hafði spáð því að milljörðum yrði varið til ESB-viðræðnanna á árinu 2011?

Í frétt ESB-RÚV kom fram að það hefði ekki „bara fallið til beinn kostnaður“. Síðan er rakið hve margir starfsmenn hafi „með einum eða öðrum hætti“ komið að viðræðunum. Þeim þætti málsins gaf RÚV þessa einkunn: „Það virðist ofmælt að stjórnsýslan sé undirlögð af þessu verkefni …“ Fréttastofan lét þess ekki getið hverjum hún var að svara í þessum leiðara sínum. Hver hafði sagt að stjórnsýslan yrði lögð undir ESB-viðræður á árinu 2011?

Hið einkennilega við fréttina er að þeir sem skráðu hana virðast ekki átta sig á því að hún ber með sér að í raun sé ekkert að gerast í samskiptum Íslands og ESB og enginn að vinna að málinu af hálfu íslenskra stjórnvalda, í raun sé látið reka á reiðanum. Þetta kemur heim og saman við þá staðreynd að viðræðuferlið tekur mun lengri tíma en ætlað var.  

Eins og ég hef bent á hér á síðunni hét Árni Páll Árnason, fráfarandi efnahags- og viðskiptaráðherra, því fyrir kosningar í apríl 2009 að í ársbyrjun 2011 yrði gengið til þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðildarsamning. Nú lofar forsætisráðherra hins vegar að viðræðum verði lokið fyrir kosningar í apríl 2013.

Hlustendur RÚV-frétta verða líklega lengi að bíða þess að fréttastofan taki sér fyrir hendur að fara í saumana á þeim tímamörkum sem stjórnvöld undir forystu Samfylkingarinnar hafa talað um í tengslum við ESB-viðræðurnar.

Að öllu óbreyttu verður ekki kosið til þings fyrr en í apríl 2013. Engu að síður segir RÚV tíðindi af væntanlegum framboðum, þau verði allt að níu ef marka má fréttir í kvöld. Fátt nýtt kom þó fram í fréttunum því að „usual suspects“ voru kynntir til sögunnar. Satt að segja bar fréttin helst þess merki að draga ætti athygli frá miklu stærri pólitískum álitaefnum á líðandi stundu, það er bullandi ágreiningi innan stjórnarflokkanna. Jóhanna Sigurðardóttir hefur verið afskrifuð innan Samfylkingarinnar og situr sem forsætisráðherra af því að þingflokkurinn þorir ekki í kosningar. Steingrímur J. Sigfússon talar ekki lengur um ríkisfjármál í fréttatímum heldur hvort rétt efni séu í áburði.

Gera má fréttir af nýjum framboðum bitastæðar með því að lýsa aðstandendum þeirra því að almennt eru þeir ekki fæddir í gær heldur hafa látið að sér kveða á ýmsan hátt meðal annar með pólitískri þátttöku. Það á til dæmis við um Sigurjón Þórðarson, leiðtoga Frjálslynda flokksins. Hann sat á þingi og tók oft til máls. Í bók minni Rosabaugi yfir Íslandi vitna ég í nokkrar þeirra. Sigurjón var í hópi þeirra þingmanna sem tók málstað Baugsmanna gegn ákæruvaldi og lögreglu af hvað mestri ákefð. Nú ræðir hann um samstarf við Borgarahreyfinguna. Er hún ekki stjórnmálaafl gegn spillingu í viðskiptalífinu?

Þegar umræður um val á eftirmanni Ólafs Ragnars Grímssonar á Bessastöðum taka að snúast um afstöðu manna til ESB-aðildar sannar það aðeins hve brýnt er að taka málið af dagskrá og gera hlé á viðræðunum við ESB. Þær þjóna aðeins þeim tilgangi um þessar mundir að ala á úlfúð innan lands.

ESB gengur nú í gegnum mestu krísu í 53 ára sögu sinni. Að ímynda sér að ESB-forystunni sé kappsmál að bæta 320 þúsund manna ríki í hópinn við þessar aðstæður eða á næstu árum er út í hött. Aðildarríkin 27 munu á næstu misserum taka afstöðu til aðildar Króatíu á þjóðþingum sínum. Við aðildarsamninginn er hnýtt ákvæðum um breytingar á Lissabon-sáttmálanum vegna skilyrða Íra á sínum tíma. ESB-ríkin verða að efna loforð sem þá voru gefin.

Eftir aðild Króata hverfur raunverulegur þrýstingur á stækkun ESB í bili. Sambandið verður að taka á eigin málum og endurhanna skipulag sitt áður en frekari stækkun verður. Það mun til dæmis aldrei nást samstaða um að ríki sem urðu til við upplausn Júgóslavíu eignist sjö fulltrúa í framkvæmdastjórn ESB eins og yrði að óbreyttu.

Viðræðunefnd Íslands hefur fengið fyrirmæli frá ESB um að búa umbjóðendur sína undir langvinnar umræður eins og fram kom í grein fulltrúa hennar í Fréttablaðinu 27. desember 2011. Í stað þess að láta menn sitja yfir engu árum saman er skynsamlegra að gera hlé að viðræðunum, beina kröftum embættismanna að hagnýtari verkefnum og endurskoða stöðuna í heild með hliðsjón af nýjum staðreyndum og breytingum á ESB.

Í einum pistla minna frá Berlín segir ég frá heimsókn til Hans Olafs Henkels. Hér má kynnast sjónarmiðum hans milliliðalaust.

Oddný Harðardóttir, nýr fjármálaráðherra, var gestur Helga Seljans í Kastljósi kvöldsins. Hún sagðist ætla að einfalda skattkerfið. Í fréttatímanum á undan þættinum var því lýst hvernig Steingrímur J. hefði flækt það og hækkað skatta. Hver trúir því að hann samþykki að eftirmaður sinni sem situr í sex mánuði einfaldi kerfið aftur? Vitleysan í stjórnarráðinu magnast eftir breytingar á ríkisstjórninni. Það var einkennilegt að Helgi Seljan skyldi ræða við Oddnýju eins og hún yrði ráðherra til einhverrar frambúðar þegar henni er mörkuð stund í samræmi við barneignarleyfi Katrínar Júlíusdóttur.

Sérkennilegt er að nýr fjármálaráðherra skuli ekkert spurður um evru og ESB þegar við Oddnýju er rætt á þessum örlagatímum. Hún lét eins og skoðun hennar á eignarhaldi ríkisins í bönkum gilti sem svar. Hvernig fellur þessi skoðun fjármálaráðherra að stefnu Samfylkingarinnar um ESB-aðild? Samfylkingin stefnir að inngöngu í ríkjasamstarf þar sem ákvarðanir í ríkisfjármálum eiga að verða sameiginlegar og nýr fjármálaráðherra er ekki spurður álits á þeirri stefnu. Þykir ESB-RÚV slík þöggun heppileg?

Í dag ritaði ég pistil á Evrópuvaktina um spunann vegna yfirlýsingar Ólafs Ragnars um að hann yrði ekki að nýju í framboði til forseta. Pistilinn má lesa hér.

Gleðilegt nýár!

Ólafur Ragnar Grímsson, forseti Íslands, tilkynnti í nýársávarpi sínu að hann gæfi ekki kost á sér til endurkjörs í sumar. Af því tilefni ritaði ég pistil á Evrópuvaktina.

Í pistlinum vitna ég meðal annars í nýársprédikun Karls Sigurbjörnssonar biskups sem einnig kveður embætti sitt á þessu ári. Biskup minnti á ósvífni ýmissa sem láta skoðanir sínar í ljós í netheimum. Björn Valur Gíslason, þingflokksformaður vinstri-grænna, er í hópi hinna hatrömmustu eins og sannaðist strax eftir hann sagði álit sitt á ræðu biskupsins.

Björn Valur sýndi forseta Íslands óvirðingu við setningu alþingis og nú í upphafi árs ræðst hann með svívirðingum á biskup Íslands. Björn Valur er málpípa þess manns sem telur sig mestan valdamann á hinu nýja Íslandi Steingríms J. Sigfússonar. Síðast níddust þeir saman að samflokksmanni sínum Jóni Bjarnasyni til að færa Steingrími J. aukin völd. Þeim datt ekki í hug að taka upp hanskann fyrir Jón þegar hann sætti árás af hálfu Jóhönnu Sigurðardóttur. Björn Valur bætti í betur til að auka á niðurlægingu Jóns.